Nu het Mausoleum van Augustus na vele jaren opnieuw geopend is (al is de plek door de actuele antivirusmaatregelen voorlopig alweer dicht) kon een nieuw boek over het monument niet uitblijven. Vermoedelijk volgen er in de nabije toekomst nog wel enkele nieuwe uitgaven, maar het eerste (dunne) boekje in de reeks is alvast opmerkelijk.
Il mausoleo di Augusto. La ricostruzione (Italiaans / Engels) van archeoloog Alberto Mancini en architect Paola Virgili die gespecialiseerd is in 3D-reconstructies, presenteert een nieuwe studie over het Mausoleum van Augustus en probeert duidelijk te maken hoe het complex precies werd gebouwd.
De auteurs hebben tien jaar aan het boek gewerkt, een periode waarin lezen, studeren, onderzoeken, opgraven, meten en tekenen tot de dagelijkse bezigheden behoorden.
Mancini en Virgili hebben een werk uitgebracht dat kan beschouwd worden als een eerbetoon aan het meest schitterende architecturale monument uit de keizertijd dat we vandaag nog gedeeltelijk mogen aanschouwen.
Samen met het Pantheon natuurlijk. En daar draait het in dit boek eigenlijk ook om. Beide monumenten blijken immers deel te hebben uitgemaakt van een destijds speciaal ontworpen stedelijk project vol symboliek.
De auteurs brengen in hun boek het verslag van de ontdekkingen die gebeurden tijdens de laatste opgravingen die plaatsvonden van 2007 tot 2010 en de daaropvolgende restauratie van de laatste rustplaats van keizer Augustus.
Zoals bekend heeft het monument de voorbije eeuwen een en ander meegemaakt. Het werd ontdaan van zijn marmer en standbeelden die vervolgens werden vernietigd om de kalk te leveren waarmee in de middeleeuwen Rome werd heropgebouwd, er werden stierengevechten gehouden en het deed dienst als concertzaal en theater.
Beide auteurs geven in 23 hoofdstukken een zeer nauwgezette beschrijving van het monument, waarbij werkelijk alles aan bod komt, van de soorten metselwerk tot de grote hangende tuin en de echte begraafplaats in het midden, de tholos, waarbij het gewelf van de stenen grafkamer gevormd werd door horizontale geleidelijk uitgekraagde concentrische steenlagen.
Daarboven keek een standbeeld uit over de wijde omgeving, waardoor het geheel een totale hoogte van ongeveer 45 m bereikte.
Soms lijkt het een boek een archeologische detectiveroman. Zo kon de originele toegangsportiek van het mausoleum gesitueerd worden door de sporen van de voegen van het marmer op de omringende muur te bestuderen.
En wat te denken van de mysterieuze getallenreeksen die de ruimtes markeren? Zo blijken de verhoudingen tussen de concentrische muren en de steunberen telkens gebaseerd te zijn op de nummers 12, 24 en 48.
Virgili en Mancini ontdekten ook dat de drie ringgangen van het monument, de grote trap met in het midden een enorme pilaar, de toegang tot de tombe en ten slotte de portiek op dezelfde manier werden gebouwd als het (eerste) Pantheon. Er blijkt inderdaad een link te bestaan tussen deze twee architecturale wonderen uit de oudheid.
Tijdens de opgravingen die in 1996 en 1997 aan het Pantheon gebeurden, werden onder het huidige Pantheon de resten ontdekt van de eerdere, door brand verwoeste tempel die Agrippa in 27 v. Chr. in opdracht van Augustus had gebouwd. Het huidige Pantheon werd tussen 119 en 125 in opdracht van keizer Hadrianus heropgebouwd.
Virgili en Mancini (de laatste was destijds bij de opgravingen aan het Pantheon betrokken) ontdekten dat het oorspronkelijke Pantheon op precies dezelfde manier was georiënteerd als het huidige, met de ingang naar het noorden. Zoals we die vandaag dus nog altijd kennen.
Het meest ongelooflijke is echter dat we uiteindelijk begrepen dat beide monumenten deel uitmaakten van een symbolisch plan, waarbij het Pantheon van de Goden als het ware naar het Mausoleum van Augustus keek.
Zelfs de manier waarop bepaalde travertijnen platen werden gelegd speelde een rol. Het gedeelte van de stad zoals die er toen uitzag lijkt deel te hebben uitgemaakt van een symbolisch project, georiënteerd in functie van de perfecte lijn die vanuit het Pantheon recht naar het graf van Augustus voert, aldus beide auteurs.
De wetenschappelijke uitleg en alle details kan je lezen in deze nieuwe studie.
Il mausoleo di Augusto. La ricostruzione.
Ediz. italiana e inglese
Auteurs: Alberto Mancini en Paola Virgili
Aantal pagina’s: 48
Eerste druk: maart 2021
Uitgever: Megabite
EAN: 9788894604207
ISBN: 8894604209
Prijs: 10 euro
De eenvoudigste manier om het boek aan te schaffen is het gewoon kopen in een boekhandel. Omdat het op korte tijd al uitgroeide tot een ware bestseller, geeft bijvoorbeeld Feltrinelli sinds deze week al een kleine korting op de prijs.
Door de reisbeperkingen is een bezoek aan een fysieke boekhandel in Rome voor vele mensen echter geen optie.
Daarom geven we hierna vrijblijvend enkele links waar je het boekje kan bestellen. Hou er echter rekening mee dat aan de verzending van Italië naar andere landen (voor zover dat al kan) een flink prijskaartje kan hangen. In dit geval wellicht zelfs duurder dan het boek. Al kan je natuurlijk ook aan een Italiaanse vriend(in) vragen om er eentje op te sturen als je het snel wil hebben.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 27 april 2021. Bekijk het origineel.