Als liefhebbers van de eeuwige stad Rome bevinden wij ons haast permanent in het heerlijke epicentrum van het prachtige Italië. De stad en bij uitbreiding het hele land, zijn zo gevarieerd dat alle aspecten ervan nooit in een mensenleven te vatten zijn. Alleen al op culinair vlak leer je in Italië nog dagelijks iets bij.
Omdat we weten dat dit onderwerp veel mensen interesseert, organiseren we op zondag 20 maart 2011 een exclusief evenement waarbij we de culinaire aspecten van de vrij onbekende regio Basilicata in de kijker zetten. Basilicata is misschien wel het best verborgen stukje Italië en biedt een uitstekende vakantiegelegenheid voor de avontuurlijk ingestelde toerist, de natuurliefhebber of de culturele ontdekkingsreiziger, maar vooral voor degene die op zoek is naar een nog vrij authentiek en ongerept Italië.
Basilicata heette in de Romeinse tijd Lucania. De regio werd genoemd naar het volk dat de naam Lucani droeg en dat het gebied tussen de 14de en 12de eeuw vóór Christus binnenviel. Pas rond de 10de eeuw werd dit uitgestrekte stuk land Basilicata geheten, maar in Italië gaan de inwoners van Basilicata nog steeds door het leven als 'Lucani'.
Tijdens een geweldige degustatie-namiddag, waar je ondermeer een aantal topwijnen van deze regio kan proeven (waaronder het gamma van het befaamde huis Paternoster), waar je kan kennismaken met een paar staaltjes van de beste niet-industriële olijfolie uit de streek en een topkok je zal verwennen met een aantal typische lekkernijen uit deze regio (waaronder truffels), zal je merken dat Italië meer is dan Rome, Milaan en Venetië en er vooral heel anders kan uitzien en smaken dan Toscane, Piëmonte, Umbrië of Sicilië.
WANNEER ?
Zondag 20 maart tussen 14 en 16 uur
(eerste groep, max. 20 personen)
Zondag 20 maart tussen 18 en 20 uur
(tweede groep, max. 20 personen)
WAAR ?
De locatie in het Leuvense zal je worden meegedeeld na inschrijving en na overschrijving van de kostprijs (30 euro) op rekening nr. BE68 0013 9205 0434 van S.P.Q.R. in 3000 Leuven
HOE INSCHRIJVEN ?
Stuur eerst een mailtje met je naam en het aantal personen naar basilicata@spqr.be en wacht op de bevestiging van je deelname.
Vergeet niet te vermelden welk tijdsblok je wenst (van 14 tot 16 u. of van 18 tot 20 u.).
Pas nadat je via mail een bevestiging van ons krijgt, schrijf je het bedrag (30 x …. aantal personen) over op rekening nr. BE68 0013 9205 0434 van S.P.Q.R.
ACHTERGROND
Wie wat meer wil weten over de weinig bekende regione Basilicata kan er hierna nog wat meer over lezen.
Basilicata is een regio in Zuid-Italië, gelegen tussen Puglia en Calabria. Op de korte kuststrook na, bestaat Basilicata vooral uit ruig, bergachtig gebied. Al even ruig is de wijn die ze hier produceren. De enige DOC-wijn die in Basilicata wordt gemaakt is de Aglianico del Vulture, genoemd naar de vulkaan waarond zich de wijngaarden bevinden. Proeven van deze wijn brengt haast de vulkaangrond in je mond. Stevig, zelfs een beetje wrang bij de eerste slok, maar even later zeer aangenaam fruitig en warm nagloeiend. Een fantastische Italiaanse wijn waar je gaandeweg van leert houden. Deze wijnsoort werd reeds in de Romeinse oudheid aangeplant en mag zich vandaag de dag tot één van Italië’s beste en meest geprezen rode wijnen rekenen. De Aglianico druif groeit in het noorden van Basilicata in de vruchtbare gronden van de uitgedoofde vulkaan Vulture waar zich de meeste wijndomeinen bevinden.
Basilicata kent een lange traditie als het om goede olijfolie gaat. De oudste olijfbomen van Basilicata dateren zelfs uit de tijd dat deze regio nog tot de Magna Grecia (Groot-Griekenland) behoorde, rond de 8ste eeuw, en de olijfolie die hier wordt geproduceerd wordt heeft altijd bekend gestaan voor haar goede kwaliteit. De belangrijkste productiegebieden bevinden zich eveneens in het noorden van de regio rondom de uitgedoofde vulkaan Vulture, in het westen bij de ‘Bassa Val’d’Agri’ en in het oosten in de streek van de ‘Bassa Collina Materana’. Over het algemeen wordt deze olijfolie zelden verhandeld of geëxporteerd maar voornamelijk door de inwoners van de regio gebruikt. In Basilicata vormt olijfolie de basis voor bijna alle gerechten. Het beste seizoen om goede olijfolie te proeven is tussen november en december, als de eerste persing plaatsvindt.
Basilicata is vooral een ontdekking van authentieke smaken, kleuren en geuren. Het is een pure keuken, met simpele ingrediënten die tot bijzondere gerechten worden omgetoverd. De inwoners van Basilicata zijn dan ook met recht trots op hun keuken en eetcultuur, die een onmisbaar onderdeel van hun dagelijks leven zijn. Erg beroemd zijn ondermeer het in de houtoven gebakken krokante brood van Matera, de rode aubergine van Rotonda (MELANZANA ROSSA DI ROTONDA) die alleen in dit dorpje groeit, de PECORINO DI FILIANO, de eerste schapenkaas van Basilicata die het kwaliteitsmerk DOP (Denominazione di Origine Protetta) heeft gekregen en de PEPERONI DI SENISE – peperoni cruschi: deze paprika’s worden meestal in olijfolie gebakken en gedroogd zodat ze krokant worden ofwel ‘cruschi’. Bijna elk huis in deze streek heeft dan ook paprika’s buiten hangen om te drogen. De paprika’s kunnen zo opgegeten worden of in verschillende sauzen verwerkt.
Daarnaast zijn er de FAGIOLI DI SARCONI: deze bonen hebben sinds 1996 het kwaliteitsmerk IGP (Indicazione Geografica Tipica) gekregen en zijn alleen in Basilicata te vinden. De bonen hebben een lichtzoete smaak en de kleur varieert van geel tot wit met donkere strepen en de befaamde SALSICCIA LUCANA, ook Lucanica geheten, omwille van haar eeuwenoude bestaan. Deze worst heeft een U-vorm en hierin zijn de aroma’s van venkel, peper en verschillende specerijen verwerkt.
De ‘primi piatti’ (voorgerechten) zijn dé specialiteit van Basilicata. De regio kent tientallen soorten pasta’s in alle vormen en maten. Strascinati lunghi, manate, maccheroni, orecchiette, gnocchetti bij elke soort pasta hoort een bepaald gebied en eetcultuur. Deze pasta’s zijn altijd vers gemaakt en worden met ragù (vleessaus) of groentesauzen geserveerd. Om het gerecht af te maken wordt hier, in plaats van gemalen Parmezaanse kaas, zoute ricotta (kaas) of pittige pecorino (kaas) gebruikt.
Een bijzonder soort pasta is gemaakt van ‘mischiglio’ een soort meel dat uit kikkererwten, gerst, griesmeel, bonen en haver bestaat. Hieruit ontstaan twee soorten pasta: de rascatieddi en de strascinati lunghi die vaak met cacioricotta (kaas) en met peperoni cruschi geserveerd worden. De meest bekende ‘secondi piatti’ (hoofdgerechten) van Basilicata komen uit het gebied van Metaponto, aan de Ionische zee. Vis domineert de lokale keuken en gerechten zoals de Baccalà e peperoni (klipvis met paprika) en de Baccalà a ciaruedda (klipvis met verse uitjes en pepertjes) zijn maar een paar van de vele specialiteiten.
Meer in het binnenland vormen lams- en varkensvlees het hoofdingrediënt van alle ‘secondi piatti’, zoals de Agnello alla brace con patate (lam op houtskool met aardappels) en Maiale con cipolle (varkensvlees met uien). Bij een goed gerecht hoort uiteraard een goede fles wijn en Basilicata maakt dit dankzij haar prestigieuze kwaliteitswijnen zeker waar.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 3 maart 2011. Bekijk het origineel.