Vlak nadat zakenman Diego Della Valle 25 miljoen euro op tafel legde om de restauratie van het Colosseum te bekostigen (zie onze berichten in december 2010) gingen al stemmen op om de verkeersafwikkeling in de omgeving aan te passen. De voorstanders om het drukke autoverkeer rond het Colosseum te bannen hebben natuurlijk een punt. Het is nog maar 12 jaar geleden dat het Flavische Amphitheater – de oorspronkelijke naam van het Colosseum – een grondige reinigingsbeurt kreeg.
Daarvan is vandaag nog maar weinig te merken. Vooral aan de zijde van de Via dei Fori Imperiali, waar dagelijks ongeveer 3.500 auto's langsrazen, zien de muren van het Colosseum gewoon zwart. Het is inderdaad frusterend om met de regelmaat van de klok miljoenen te moeten uittrekken om roet, vuil en smog te verwijderen van Rome's meest bekende monument. Toch lijkt het erop dat het idee van Luigi Petroselli, 30 jaar geleden burgemeester van Rome, eindelijk weleens zou kunnen worden uitgevoerd.
In het voorstel dat nu circuleert worden de voetgangers weer baas in de omgeving van het Colosseum. Het autoverkeer, komende van Piazza Venezia zou dan eindigen bij Largo Corrado Ricci en moeten verder rijden langs de Via Cavour. Vanaf dezelfde plek ontstaat dan een grote voetgangerszone, richting Colosseum, die een stuk van de Via dei Fori Imperiali en Piazza del Colosseo omvat en eindigt aan de Via Labicana. Een argument dat voor die aanpak pleit is natuurlijk de komst van Metrolijn C, die aan het Colosseum niet alleen Metrolijn B zal kruisen maar ook een nieuw metrostation met aanpalend een groot voetgangersgebied zal doen ontstaan (zie onze berichten in september 2010 en april 2008).
Er wordt ook gedacht aan de creatie van een informatie- en opvangcentrum voor toeristen in het talud nabij de Boog van Constantijn en de voet van de Celio. Daarin zouden dan ook de ticketverkoop voor het Colosseum, het Forum Romanum en de Palatijn worden ondergebracht, evenals een boekwinkel en nieuwe openbare toiletten.
Ook de wetenschappelijke milieubeweging Legambiente, die de ecologische en culturele diversiteit in Italië verdedigt en met elkaar probeert te verzoenen, pleit voor een gerichte aanpak van het verkeersprobleem rond het Colosseum. Volgens de vereniging, die een plan heeft ingediend op basis van zorgvuldige monitoring van het verkeer, kunnen alle problemen worden opgelost in slechts drie stappen.
In een eerste fase zouden de volledige Via dei Fori Imperiali en Piazza del Colosseo volledig verkeersvrij worden op zaterdag en zondag. Momenteel gebeurt dat enkel op zondag. Vervolgens wil de organisatie het verkeer ook tijdens de weekdagen verbieden, zij het aanvankelijk alleen in de ochtend- en eventueel ook avondspits. Ook het verkeer tussen Piazza Venezia en Largo Corrado Ricci wordt dan beperkt.
Tegelijk komt er een uitbreiding van de ZTL (Zona Traffica Limitato) naar Santa Maria Maggiore aan de Via Cavour. De ZTL's, verkeersluwe gebieden, zijn onder meer bedoeld om luchtvervuiling tegen te gaan. Een verkeersbord signaleert duidelijk een algemeen inrijverbod binnen welbepaalde uren. In een laatste fase, 12 tot 24 maanden later, wordt de situatie permanent en zou het voetgangersgebied in de Via dei Fori Imperiali een feit kunnen zijn.
Het is natuurlijk nog maar de vraag of het allemaal zo gemakkelijk zou kunnen gaan. Legambiente baseerde zich voor zijn gedetailleerde studie op de verkeerssituatie op de Via dei Fori Imperiali tijdens drie werkdagen (29 november, 1 en 3 december 2010), telkens van 8.30 tot 11.30 uur en van 16.30 tot 19.30 uur. Uit het resultaat bleek dat gemiddeld 53 % van alle voertuigen tussen Largo Corrado Ricci en het Colosseum prive-auto's zijn. 31 % van het verkeer bestaat uit motorfietsen en scooters, ongeveer 10 % omvat goederenvervoer, 4 % zijn taxi's en 2 % bussen. De andere passanten, minder dan 1 %, zijn tourbussen en fietsers.
Legambiente waarschuwt ook voor de gevaren van smog en lawaai. De stenen van het Colosseum raken steeds meer aangetast. De fijne deeltjes roet van de uitlaatgassen vreten het gesteente langzaam maar zeker weg. De vereniging pleit ervoor de komst van Metrolijn C aan te grijpen voor een doortastende structurele aanpak van de situatie. De situatie is meer dan dringend. Het wordt tijd dat de politici enige moed opbrengen en doen wat nodig is. Het is nu of nooit, klinkt het alarmerend.
Van een verkeersvrije Via dei Fori Imperiali kan je momenteel alleen op zondag genieten. Dat idee werd precies dertig jaar geleden ingevoerd door de toenmalige burgemeester Luigi Petroselli, die de archeologische en culturele zone tenminste één keer per week wilde voorbehouden aan voetgangers. Hij zag het belang in van de archeologische site rond het stadhuis en wilde op termijn een volledig op elkaar aansluitende archeologisch gebied creëren, vanaf het Capitool, het volledige Forum Romanum en het Colosseum. Ook de afschaffing van het gemotoriseerde verkeer op de Via dei Fori Imperali stond op het programma.
De plannen van Luigi Petroselli gingen echter niet door. Petroselli, wellicht de meest populaire Romeinse burgemeester van de vorige eeuw, stierf in 1981 onverwacht aan een hartaanval. Hij was toen amper 49 jaar en pas twee jaar burgemeester. Ondanks dat korte mandaat blijft de naam Petroselli onlosmakelijk verbonden met een unieke, intense en vruchtbare periode in de geschiedenis van Rome. Hij besefte als geen ander dat Rome bezig was op enkele tientallen jaren tijd te vernietigen wat haar voorouders gedurende vele eeuwen voordien hadden opgebouwd.
De bescherming en herwaardering van de vele monumenten en archeologische vindplaatsen werden tijdens Petroselli's bestuur een forse versnelling hoger geschakeld en vanuit zijn kantoor in het Capitool werd het ene na het andere originele idee de wereld ingestuurd. Tevens werd de aanzet gegeven voor een aantal grootschalige openbare werken en ingrepen die de komende jaren zouden worden uitgevoerd. Maar de afschaffing van het autoverkeer op de Via dei Fori Imperiali – door de burgemeester toen al omschreven als een zorgelijke noodsituatie – heeft Petroselli dus niet meer kunnen realiseren en geen van zijn opvolgers is tot dusver dapper genoeg geweest om dat te doen.
Legambiente actualiseerde ook een bestaande studie, die het wantrouwen moet wegnemen van handelaars die vrezen dat de komst van voetgangers en het bannen van auto's zouden zorgen voor een dalende verkoop. De studie, uitgevoerd in 85 Italiaanse steden, toont onmiskenbaar de economische voordelen en een stijgende omzet op plaatsen waar voetgangers de bovenhand krijgen. Abnormaal hoge cijfers scoort Venetië, waar het historische centrum door de unieke structuur één groot voetgangersgebied is van meer dan 1 miljoen m2. Rome beschikt over ongeveer 364.000 m2 voetgangerszone, Florence, Turijn, Napels ongeveer 300.000 m2 en Milaan amper 120.000 m2.
"Mits een goed ontworpen en goed uitgevoerd verkeersplan is het bewezen dat voetgangers in een stad zonder twijfel zorgen voor positieve effecten op korte en lange termijn. Niet alleen voor de handel maar ook omdat smog en lawaai verminderen, de stad in haar geheel leefbaarder wordt. Dat gaat gepaard met een toename van het aantal gebruikers van het openbaar vervoer, een betere bescherming van de monumenten en het historische en artistieke erfgoed. Dat komt ook het toerisme ten goede, wat op termijn de levensstandaard in de stad doet groeien" besluit Legambiente.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 3 maart 2011. Bekijk het origineel.