Een ontmoeting tussen twee hoogstaande beschavingen

Lichte, scherpe silhouet van de Lupa Capitolina, gebruikt als vervangfoto

In de nieuwe tentoonstellingsruimte van de Centrale Montemartini (Via Ostiense 106) kan je nog tot 30 juni de expo Egizi Etruschi. Da Eugene Berman allo Scarabeo Dorato bezoeken, die opgebouwd is rond twee grote beschavingen van het Middellandse Zeegebied: de Etrusken en de Egyptenaren. De tentoonstelling was vorige zomer reeds te zien in het Complesso Monumentale di San Sisto in Montalto di Castro (Vulci) en verhuisde nu naar Rome. De catalogus van 128 bladzijden is uitgegeven door Gangemi.

De tentoonstelling bevat artefacten uit de twee oude culturen, waaronder recente Etruskische vondsten uit Vulci en Egyptische schatten uit de collectie van Eugene Berman (1899-1972), de in Rusland geboren Amerikaanse schilder, grafisch artiest, illustrator en decorontwerper die ook kunstverzamelaar was en die tijdens reizen naar Egypte heel wat artefacten kon verwerven. Toen hij in 1972 in Rome stierf had hij eerder zijn kunstcollectie al geschonken aan de Italiaanse staat.

De bezoekers van de tentoonstelling krijgen de mogelijkheid om twee belangrijke culturen en grote mediterrane beschavingen uit de oudheid tegenover elkaar te zien, te ontmoeten en te vergelijken. De kostbare objecten die worden getoond zijn afkomstig uit de periode tussen de achtste en derde eeuw v. Chr. en werden ontdekt tijdens recente opgravingscampagnes in Vulci, destijds één van de belangrijkste en rijkste steden in Zuid-Etrurië. Veel van de tentoongestelde werken zijn van uitzonderlijke waarde, vooral de belangrijke archeologische vondsten uit Vulci en de Egyptische werken uit de Berman-collectie. Andere voorwerpen werden in bruikleen gegeven door de Egyptische afdeling van het archeologisch museum van Firenze.

Met deze tentoonstelling wordt meteen de nieuwe ruimte van 250 m² ingewijd die de Centrale Montemartini vanaf nu reserveert voor tijdelijke tentoonstellingen. De ingebruikname van deze extra locatie valt samen met de twintigste verjaardag van het museum. Toen de Capitolijnse Musea vanaf 1997 verbouwd en gerenoveerd werden, bracht de museumdirectie honderden beeldhouwwerken voorlopig onder in de voormalige elektriciteitscentrale Montemartini aan de Via Ostiense. Op die manier wilde men de kunstwerken toch voor het publiek toegankelijk houden. De bedoeling was om met een gedeelte van de kunst uit de Capitolijnse Musea in de oude centrale enkele tentoonstellingen te houden, in afwachting van de voltooiing van de verbouwing.

De eerste tentoonstelling heette niet toevallig ‘Goden en machines’. Dat was heel toepasselijk, want klassieke beeldhouwwerken en industriële archeologie in de vorm van de oude elektrische turbines en werktuigen werden er naast elkaar geplaatst, met parallellen tussen twee werelden, die waarin de goden overheersten en die waarin de machines god zijn. Het gedurfde samengaan van zeer oud en recente technologie was een zodanig groot succes dat uiteindelijk werd beslist de Centrale Montemartini uit te bouwen tot een heus museum, dat een gedeelte van de collectie uit de Capitolijnse Musea in een permanente opstelling zou tonen aan het publiek.

Na de verbouwingen in de Capitolijnse Musea keerde in 2005 een deel van de kunstwerken terug naar het hoofdmuseum, de rest bleef in Montemartini. Het resultaat is een museum met een erg bijzondere sfeer en waarin erg prachtige artefacten uit de oudheid te zien zijn. De Centrale Montemartini toont onder andere de resultaten van de opgravingen uitgevoerd tussen het einde van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw, waarbij het vaak om bijzonder mooie, maar grotendeels onbekende stukken gaat, gaande van de tijd van de Republiek tot de Keizertijd.

De Centrale Montemartini is genoemd naar de ingenieur die het gebouw in art nouveaustijl ontwierp. Hier opende in 1912 de allereerste elektriciteitscentrale van Italië de deuren, wat op zich al een stukje geschiedenis is. De elektriciteitscentrale bleef tot 1950 in gebruik. Begin 1990 werd begonnen met restauratiewerkzaamheden, waarbij niet enkel het gebouw, maar ook de machines, twee generatoren en een verwarmingsketel, behouden bleven.

Egizi Etruschi. Da Eugene Berman allo Scarabeo Dorato
Centrale Montemartini, Via Ostiense 106
Tot 30 juni 2018
www.centralemontemartini.org

Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 21 februari 2018. Bekijk het origineel.