Is de beroemdste tweeling ter wereld misschien minder legendarisch dan we dachten? De grot, die enkel gekend was uit de verhalen, beschreven in oude legendes – maar daarin blijkbaar toch accuraat werd beschreven – en waar volgens de legende een wolvin de vondelingen Romulus en Remus onder haar hoede nam, is ontdekt in de buurt van de ruïnes van het paleis van keizer Augustus, onder de Palatijnse heuvel, in het hart van Rome. Dat heeft Francesco Rutelli, de Italiaanse minister van Cultuur, bekend gemaakt. Italië en Rome houden nooit op de wereld te verbazen met archeologische en artistieke ontdekkingen en het is ongelooflijk dat we een mythologische plek gevonden hebben, die daardoor nu een reële site is, verklaarde Rutelli. Rome heeft inderdaad nog lang niet alle geheimen prijsgegeven en het is de vraag of dat wel ooit zal gebeuren.
De grot, die op 16 meter diepte verborgen zat, is ontdekt met behulp van een sonde. Ze is versierd met mozaïeken en schelpen, heeft een diameter van 6,5 tot 7 meter en is 8 tot 9 meter hoog. De grot draagt de naam Lupercale, wat de plaats was waar in het oude Rome elk jaar een groot feest plaats had ter ere van bos- en herdersgod Faunus Lupercus. Volgens de legende zou een wolvin in die grot de tweeling Romulus en Remus gevoed hebben, die later dan, volgens hetzelfde verhaal, in 753 voor Christus Rome hebben gesticht.
Met een camera aan een sonde slaagden archeologen erin de grot te bereiken. De grot is deels nog natuurlijk en versierd met geometrische non-figuratieve patronen in mozaïek en in marmer. Voor de decoratie zijn ook witte schelpen gebruikt en in het centrum van het gewelf is de witte adelaar, het symbool van Augustus te herkennen. Een groot deel van de grot is nog volgestort met aarde. Niemand is er tot op heden echt in geweest. Er zijn alleen beelden met de sonde gemaakt. Maar de ontdekking is zonder meer spectaculair te noemen.
De bakermat van Rome bevindt zich dus, meer dan waarschijnlijk, inderdaad onder het paleis dat keizer Augustus liet bouwen op de Palatijnse heuvel. Volgens een nieuwe hypothese van de archeologische hoofdopzichter van Rome, Angelo Bottini, heeft keizer Augustus zijn paleis juist hier gebouwd om de mythische plek, waar de tweeling is gezoogd, te integreren in zijn huis. Dat is niet eens zo’n gekke gedachte, want de mondelinge overlevering van verhalen en legendes hebben in de oudheid hun kracht zeker bewezen.
Het graafwerk om de grot enigszins toegankelijk te maken, zal zeer complex worden, aldus Bottini. Er moet een veilige weg naar beneden worden gegraven tot het niveau van het Circus Maximus achter de Palatijnse heuvel. Tijdens de opgraving moet volgens Bottini duidelijk worden hoe de grot eigenlijk was verbonden met de tempel van het paleis van Augustus. En de kans is natuurlijk groot dat men tijdens deze graafwerken op nieuwe, onverwachte ontdekkingen botst.
Romulus en Remus zijn zoals bekend een beroemd symbool van de Italiaanse hoofdstad. Romulus en Remus zijn in de Romeinse mythologie de tweelingzonen van Mars en Rhea Silvia (ook Ilia genoemd) en stichters van Rome. De stichting wordt in de legende gedateerd op 21 april 753 v. Chr. Het verhaal over de stichting van Rome werd voor het eerst opgetekend in de 3de eeuw voor Christus. Romulus en Remus zouden de nakomelingen zijn van de Trojaan Aeneas.
Aeneas ontsnapte met zijn vader Anchises en zijn zoon Ascanius uit het brandende Troje en belandde na veel omzwervingen aan de rivier de Tiber in Italië. Een van zijn nakomelingen, de priesteres en Vestaalse maagd Rhea Silvia, was zwanger van de oorlogsgod Mars. Nadat zij werd vermoord werden Romulus en Remus in een rieten mand in de Tiber geworpen, waarna ze werden gevonden en gezoogd door een wolvin, de Lupa Capitolina.
Volgens de legende vermoordde Romulus zijn tweelingbroer Remus na een ruzie over de vraag wie van beiden over de nieuwe stad zou gaan heersen en er zijn naam aan mocht geven. Aldus werd Romulus de eerste koning van Rome. Hij zou zijn naam aan de stad Rome die werd gebouwd op de Palatijnse heuvel hebben gegeven. Hoewel het verhaal zelf als een mythe wordt beschouwd, lijkt het erop dat het jaar 753 v. Chr. een vrij goede schatting is voor het ontstaan van de polis Rome (er was al veel eerder bewoning, maar pas rond 750 v. Chr. begonnen deze zich echt te organiseren als gemeenschap.
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op 21 november 2007 op het Romenieuws-archief.