Het jaar 117 – Sporen van Trajanus en Hadrianus in de Lage landen

Lichte, scherpe silhouet van de Lupa Capitolina, gebruikt als vervangfoto

Met een boekenbeurs in het vooruitzicht komt er voorlopig nog geen einde aan het enorme aantal boeken over Rome die de weg vinden naar onze postbus. Onderzoeker en publicist Tom Buijtendorp publiceerde zopas zijn boek Het jaar 117 – Sporen van Trajanus en Hadrianus in de Lage Landen. In deze uitgave laat de auteur zien welke objecten en steden de Romeinse keizers achterlieten in onze streken en beschrijft hij wat er 1900 jaar geleden in de Lage Landen gebeurde. Zolang is het geleden dat keizer Trajanus overleed en werd opgevolgd door Hadrianus.

Precies 1900 jaar geleden overleed keizer Trajanus. Hij werd opgevolgd door Hadrianus. De expansiestrategie van Trajanus maakte plaats voor consolidatie. Waar de Romeinen eeuwenlang gestreefd hadden naar uitbreiding van hun imperium, volgde nu een periode van bestendiging.

Het Rijk dreigde namelijk ten onder te gaan omdat het te groot was geworden. Op verschillende plekken dreigde burgeroorlog. Zijn opvolger Hadrianus gooide het roer drastisch om en legde de basis voor de Romeinse Gouden Eeuw, waardoor de crisis van 117 bijna vergeten zou worden. Het jaar 117 vormt de breuklijn tussen deze twee tijdperken. De situatie in de Lage Landen illustreert deze breuk, door de strategische ligging.

Tom Buijtendorp laat aan de hand van veertig voorwerpen en plaatsen zien wat de gevolgen waren van deze strategie. Hij reconstrueert in detail de bezoeken die Trajanus en Hadrianus aan onze streken brachten en plaatst ze in de context van het jaar 117, dat cruciaal zou blijken in de geschiedenis van het Romeinse Rijk.

Buijtendorp neemt de lezer mee langs de vele nog voor het publiek toegankelijke sporen: van het Keulse paleis waar Trajanus keizer werd, naar de resten van de Romeinse megatempel onder een kerk in Elst, tot het stratenpatroon van Forum Hadriani, de door Hadrianus gestichte stad bij Den Haag. Centraal staan de zeventiende-eeuwse afdrukken van de Zuil van Trajanus uit de collectie van het Rijksmuseum van Oudheden. Die zijn beter bewaard dan het origineel, alsof het een herontdekt Romeins fotorolletje is.

Tom Buijtendorp is onderzoeker en publicist en was redacteur bij NRC Handelsblad en Quote. Hij bekijkt het Romeinse keizerschap mede vanuit twintig jaar bestuurservaring in politiek en bedrijfsleven. In 2010 promoveerde hij aan de VU op Forum Hadriani.

Het jaar 117
Sporen van Trajanus en Hadrianus in de Lage landen
Auteur: Tom Buijtendorp
Taal: Nederlands
Aantal pagina’s: 288
Eerste druk: september 2017
Uitgeverij Omniboek
ISBN10 9401 9106 85
ISBN13 9789 4019 1068 2
Prijs: 20 euro

Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 16 oktober 2017. Bekijk het origineel.