Huis van de Vestaalse maagden gerestaureerd

Lichte, scherpe silhouet van de Lupa Capitolina, gebruikt als vervangfoto

We schreven al eerder over dit restauratieproject maar zopas werd de officiële openingsplechtigheid van het Huis van de Vestaalse maagden gehouden op het Forum Romanum. De Casa delle Vestali, het gebouw waar de priesteressen in de oudheid de godin Vesta vereerden, is nu volledig gerestaureerd. Dat werk heeft 20 jaar geduurd.

Enthousiaste Romeinse cultuurfunctionarissen omschrijven de openstelling als een van de belangrijkste archeologische gebeurtenissen van het jaar. Wetende wat er de komende maanden in Rome nog allemaal op komst is en gezien het prille begin van dit jaar, zal dat wel wat overdreven zijn maar de euforie is heel begrijpelijk.

Het Forum leeft immers weer. De komende maanden volgen de opening van de traphelling van Domitianus, de Bron van Juturna en het ondergrondse complex van de Lapis Niger. Ondertussen blijven archeologen volop aan het werk op het Forum.

Er wordt inderdaad hard gewerkt in en rond het Forum. Verscheidene monumenten kregen de voorbije maanden een grondige reinigings- en restauratiebeurt. Een eerste nieuwe toeristische wandelroute werd reeds geopend, er volgen er nog. In de toekomst zullen ook de spectaculaire fresco’s in de Santa Maria Antiqua opnieuw te bewonderen zijn door het publiek. Deze kerk, gelegen aan de voet van de Palatijnse heuvel, wordt weleens omschreven als de Sixtijnse Kapel uit de 6de eeuw.

Niet te verwonderen, want er zijn ruim 250 m2 unieke fresco’s bewaard gebleven, wat opmerkelijk is omdat de kerk in 847 als gevolg van een zware aardbeving bedolven werd met rotsblokken die vanaf de Palatijn neer beneden donderden. Daarna moest men het gebouw noodgedwongen verlaten. De meeste fresco’s overleefden de ramp en de restauratie van de schilderingen, uitgevoerd in samenwerking met een Amerikaans bedrijf, gaat momenteel de laatste fase in.

In de oudheid maakte dit gebouw deel uit van een enorm complex dat de verbinding vormde tussen de Palatijn en het Forum Romanum. Uit die tijd dateert de zogenaamde Rampa Imperiale di Domiziano, een traphelling die door de keizers werd gebruikt om snel vanuit de Palatijn naar het Forum te geraken. Binnen een paar maanden zullen bezoekers opnieuw in de voetsporen van de keizers kunnen treden.

Deze verbinding wordt in maart of april geopend, zodat toeristen zich vanuit het hart van het Forum Romanum en de Via Sacra direct naar de Palatijnse heuvel kunnen begeven. Ook de Bron van Juturna en de bijhorende tempel worden dan geopend voor het publiek. Nu al is de eveneens volledig gerestaureerde Via Nova toegankelijk. Die voert de wandelaar van de Casa delle Vestali langs de helling van de Palatijn tot aan de Domus Tiberiana. In het najaar wordt ook het ondergrondse complex van de Lapis Niger opnieuw opengesteld.

Vorig jaar eindigde op het Forum ook de archeologische studie en de restauratie van een voormalige herberg of restaurant annex bordeel uit de oudheid. Vermoedelijk vanaf deze zomer kan het publiek een kijkje nemen in een groot aantal van de zowat vijftig kleine kamertjes die werden blootgelegd en gerenoveerd. De site werd reeds in 1912 ontdekt, vanaf 1947 verder verkend maar is pas recent volledig in kaart gebracht en veilig bevonden voor publiek bezoek. Deze nieuwe site belooft een echte publiekstrekker te worden en speelt zich gedeeltelijk af in de spannende Romeinse ondergrond.

De kamers, kleine alkoven eigenlijk, werden destijds verlicht door olielampjes. Het enige meubilair was een bed, wat ruimschoots volstond en begrijpelijk is als je weet waarvoor het gebouw heeft gediend. Gordijnen schermden de kamers af van elkaar en hielden nieuwsgierige ogen buiten. In de grond van de kamers was telkens een mangat aangebracht. Allicht werden hier vooraf plengoffers aan de goden gebracht, een ritueel dat een beetje later resulteerde in een kort maar intens seksueel contact.

Op de vloeren ontdekten archeologen heel wat gebroken aardewerk, samen met fragmenten van kandelaars, eetborden en tientallen schelpen van schaaldieren. Het is mogelijk dat een gedeelte van het pand uitsluitend werd gebruikt door Romeinen die tijdens een lange vergadering even met hun partner alleen wilden zijn, maar meer waarschijnlijk ging het om een gewoon bordeel waar de gebruikers ook wat drank of voedsel konden gebruiken.

De ingang bevindt zich even voorbij de triomfboog van Titus. Aan de ingang bevinden zich enkele mozaïeken in een grotere ruimte, daarna leidt een donkere gang naar de kleine kamers. Die zijn duidelijk te klein om te hebben gediend als verblijf voor slaven. Ook de hier gevonden fragmenten en overblijfselen wijzen op een herberg of restaurant.

Vermoedelijk was dit ook een van de enige plekken tussen de Palatijn en de Via Sacra waar een vermoeide Romein die de hele dag op het Forum had rondgehangen even kon stoppen om iets te eten en waar men, voor wie wat meer tijd had, tussen een hapje en een drankje door ook even een kamertje kon bezoeken. Op sommige muren bevinden zich fresco’s, die echter niet erotisch getint zijn. De site opent vermoedelijk deze zomer voor het publiek.

Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 14 februari 2011. Bekijk het origineel.