Het tentoonstellingsnajaar in Rome is momenteel volop aan de gang. In de Capitolijnse Musea loopt momenteel de tentoonstelling Leonardo e Michelangelo. Capolavori della grafica e studi romani. Het is de eerste keer dat er een grafische vergelijking wordt gemaakt tussen het werk van Leonardo da Vinci en Michelangelo Buonarroti, twee absolute grootmeesters van de Italiaanse Renaissance. In totaal worden er 96 originele tekeningen getoond. Daaronder een aantal topstukken die zelden de archieven verlaten. Je kan deze expo nog bezoeken tot 12 februari 2012.
Nooit eerder kon het grote publiek een diepgaande vergelijking maken tussen het fraaie werk van het beroemde kunstenaarsduo. Met behulp van de tentoongestelde tekeningen, ondermeer afkomstig uit de collecties van de Biblioteca Ambrosiana in Milaan en de Fondazione Casa Buonarroti in Firenze die in hun respectievelijke archieven beschikken over duizenden tekeningen, schetsen en ontwerpen van de twee creatieve heren. Een fantastische en onschatbare collectie. Daarvan komt nu dus een deeltje naar Rome. Niet alleen het publiek, ook tal van wetenschappers en onderzoekers hebben uitgekeken naar deze expo.
De tentoonstelling overloopt de activiteiten van beide kunstenaars, laat de bezoeker kennismaken met de persoonlijke interesses en passies van Michelangelo en Leonardo en pakt vervolgens uit met een aantal absolute topstukken. Voor Leonardo gaat het om negen gedocumenteerde ontwerpen van schitterende mechanische uitvindingen, gaande van hydraulica over militaire architectuur tot de studie van de geometrie, de kunst van het vliegen en de bijhorende studie van vogels, die de toeschouwer een blik laten werpen op de enorme reikwijdte van zijn – in die tijd – beperkte onderzoekingen maar die tot vandaag talloze mensen fascineren en doen nadenken.
Om het evenwicht te bewaren krijgen we ook van Michelangelo negen grote meesterwerken te zien, zeg maar het meest beroemde werk dat wordt bewaard in de Casa Buonarroti. Daaronder de befaamde Nudo, wellicht het meest gereproduceerde ontwerp van de kunstenaar, dat deel uitmaakt van het ontwerp voor een fresco over de Slag bij Cascina. Leonardo werd samen met Michelangelo gevraagd voor de uitvoering van een grote muurschildering (de Slag bij Cascina) voor de hal van de Maggior Consiglio (toen nog het Salone dei Cinquecento) in het Palazzo Vecchio in Florence. De kunstenaars voltooiden deze muurschilderingen nooit maar de ontwerptekeningen bleven wel bewaard.xa0Van Michelangelo komen ook de raadselachtige Cleopatra en het fantastische hoofd van Leda – misschien wel een van de mooiste tekeningen die hij ooit maakte – naar Rome. Alleen al deze drie werken maken voor elke kunstliefhebber of student de verplaatsing zeker de moeite waard want zo dikwijls krijg je deze tekeningen niet te zien.
Leonardo da Vinci woonde van 1513 tot 1516 in Rome en maakte er verscheidene architecturale studies. In die tijd woonden ook de veel jongere Michelangelo en Rafael in de stad maar Leonardo had voor zover geweten niet zoveel contact met Michelangelo, hoewel ze elkaar natuurlijk wel kenden. De twee kunstenaars worden weleens beschouwd als grote rivalen, maar als de tentoonstelling één zaak duidelijk maakt is dat beide meesters duidelijk respect hadden voor elkaars werk. Als noorderlingen in Rome hadden ze ongetwijfeld ook wederzijdse belangen in de stad.
Michelangelo ontdekte op jonge leeftijd in Rome de kunstschatten en architecturale meesterwerken uit de oudheid die een enorme aantrekkingskracht op hem uitoefenden. In Rome maakte hij zijn eerste beroemde werken: het beeld van Bacchus en de beroemde Pietxe0, die nu opgesteld staat in de Sint-Pietersbasiliek in Rome. In 1505 werd Michelangelo door paus Julius II opnieuw naar Rome gehaald om diens grafmonument te ontwerpen en uit te voeren. Dit project werd met verscheidene onderbrekingen en aanpassingen pas in 1545 voltooid, niet minder dan 32 jaar na het overlijden van de paus. Oorspronkelijk moest het een vrijstaand, groots monument worden met wel meer dan 40 gebeeldhouwde figuren.
In sterk afgeslankte vorm is het nu in de kerk van San Pietro in Vincoli te Rome te zien. Het befaamde beeld van Mozes is daarvan het bekendste onderdeel, maar ook de zes beroemde zogenaamde Slaven (Galleria dell’Accademia, Florence en het Louvre, Parijs) waren oorspronkelijk voor deze tombe bedoeld. De opdracht van de paus voor fresco’s op het plafond van de Sixtijnse Kapel in Rome, leidde tot Michelangelo’s beroemdste schilderwerken. De Schepping van Adam is het bekendste onderwerp op het plafond.
In 1534 vestigde Michelangelo zich definitief in Rome, waar hij de laatste dertig jaar van zijn leven doorbracht. Na de dood van Clemens VII nam de nieuwe paus Paulus III Michelangelo onmiddellijk in dienst. Hij bevond zich toen op het toppunt van zijn roem. In 1535 werd Michelangelo opnieuw benaderd voor een nieuwe schilderopdracht in de kapel. Deze keer moest de muur achter het altaar beschilderd worden met ‘Het Laatste Oordeel’. Het fresco werd in 1541 voltooid.
Michelangelo werd ook betrokken bij de bouw van de huidige Sint-Pietersbasiliek. Hij was de zevende architect die erbij werd geroepen. Michelangelo keerde terug naar het oorspronkelijke plan van Donato Bramante, die een symmetrische ronde koepel voor ogen had. Het project werd pas na Michelangelo’s dood voltooid. Michelangelo ontwierp ook het plein en de trap van Piazza del Campidoglio te Rome. De kunstenaar stierf op 18 februari 1564 in Rome, enkele weken voor zijn 89ste verjaardag.
Leonardo e Michelangelo.
Capolavori della grafica e studi romani
Tot 12 februari 2012
Capitolijnse Musea
Piazza del Campidoglio, Rome
Dinsdag tot zondag van 9 tot 20 uur
24 en 31 december van 9 tot 14 uur
De kassa’s sluiten een uur vooraf
Gesloten: maandag 25 december, 1 januari
Nachten van de Musea: speciale opening elke zaterdagavond tot 7 januari van 20 tot 1 uur (laatste toegang om 24 uur). Niet op 24 en 31 december.
Toegangprijs: 11 euro
Informatie: tel. 060608
www.mostraleonardo.com
www.museicapitolini.org
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 16 december 2011. Bekijk het origineel.