Machtsstrijd tekent het oude Rome. Geweld en persoonlijke belangen bepalen vaak de politieke ontwikkelingen. En daarbij wordt geen enkel middel geschuwd. Van grote militaire overwinningen tot het elimineren van machtige medeburgers. De politieke leiders van het oude Rome staan in feite voor een simpele keuze: moorden of vermoord worden. Moorden om macht belicht de Romeinse geschiedenis aan de hand van tien levens, van Romulus tot en met Attila. Het boek is geschreven door Remco Menke, doctorandus in de geschiedenis. Het boek is uitgegeven bij Acco.
De tien hoofdpersonen in dit boeiende nieuwe boek (om een of andere bizarre reden kreeg het boek voor de Nederlandse markt blijkbaar een andere cover) zien zich als geen ander hiermee geconfronteerd. Sommigen maken deel uit van het systeem, terwijl anderen zich er juist tegen verzetten. In alle gevallen eindigt hun bemoeienis met de Romeinse machtspolitiek in een persoonlijke tragedie.
Eén van de betere passages gaat over Hannibals veldtocht in de tweede Punische oorlog. Toen de plannen van de veldheer duidelijk werden, verloor een deel van zijn soldaten het vertrouwen en keerden zij terug. Vooral paarden waren bang van olifanten. Zelf hadden de gevreesde dieren dan weer angst van de schelle trompetten.
Carthago slaagde er niet in de geduchte getrainde olifanten uit Indië te kopen, maar haalde de dieren uit Marokko en Tunesië. Die waren veel kleiner, maar een beetje groter dan paarden. Aanvallen van vijanden in de Alpen zorgden voor paniek waardoor de meeste olifanten in de afgrond terecht kwamen. Toch noemt Menke Hannibal de grootste vijand van Rome niet in het minst omwille van de handigheid waarmee hij de angsten van zijn eigen soldaten wist te overwinnen.
Ook over Constantijn de Grote vernemen we heel wat. Hij bevond zich in York in een gevecht met de Schotse Picten toen de keizer van het westen overleed. Hij werd door de legioenen uitgeroepen tot nieuwe keizer. Toch verkoos hij om zijn collega in het oosten om de purperen mantel, die het symbool van de Augustus was, te verzoeken. Die stuurde de mantel, maar noemde meteen Constantijn de nieuwe Caesar in plaats van Augustus, om zijn ongenoegen kenbaar te maken. Symboliek speelde een grote rol in de Romeinse politiek. Een Caesar stond lager dan een Augustus. De collectieve moord op Caesar door de senatoren was dan ook zwaar symbolisch geladen.
Moorden om macht
De Romeinse geschiedenis in tien levens
Remco Menke
ISBN: 9789033462849
Aantal Pagina’s: 240
Prijs: 25,80 euro
Inhoudsopgave
Inleiding 9
Deel I – De opkomst 11
1. Romulus, de stichter van Rome 13
1.1 De legendarische koning 13
1.2 Van koninkrijk tot republiek 18
2. Hannibal, de grootste vijand van Rome 21
2.1 De rivaliteit tussen Rome en Carthago 21
2.2 Met olifanten de Alpen over 26
2.3 Het treffen met de Romeinen 35
2.4 Het naspel 40
Deel II – Het hoogtepunt – de republiek 43
3. Spartacus, onwillige gladiator en rebellenleider 453.1 Een kleine uitbraak met grote gevolgen 45
3.2 De reactie van het Romeinse leger 49
4. Caesar, dictator en populist 55
4.1 De opkomst van een populist 55
4.2 Onrust ten noorden van de Alpen 60
4.3 De verovering van Gallië 63
4.4 De Gallische opstand 67
4.5 De strijd tussen Caesar en Pompeius 73
4.6 De alleenheerschappij van Julius Caesar 78
5. Cleopatra, de exotische verleidster 85
5.1 Het bestaande beeld van de Egyptische prinses 85
5.2 Het Egyptische hof tijdens Cleopatra’s jeugd 86
5.3 Caesars keuze voor het koningskoppel 91
5.4 Cleopatra en Marcus Antonius 100
5.5 De propagandaoorlog van Octavianus 106
5.6 De eindstrijd 108
Deel III – Het hoogtepunt – het keizerrijk 113
6. Augustus, de eerste keizer 115
6.1 Hoe de jonge Octavianus keizer Augustus werd 115
6.2 De stabiliteit van het keizerrijk 125
6.3 De lange zoektocht naar een opvolger 128
7. Caligula, de gestoorde keizer 139
7.1 Karikatuur of werkelijkheid? 139
7.2 Caligula’s jeugdjaren onder keizer Tiberius 140
7.3 Geen gek begin 145
7.4 De ommekeer, het jaar 39 150
7.5 De absolute alleenheerser 153
8. Nero, een monster aan de macht 161
8.1 De duivelse keizer 161
8.2 Hoe kleine Lucius keizer werd 163
8.3 Het moederskindje grijpt de macht 172
8.4 Nero draait door 183
8.5 De senatoren nemen wraak 194
8.6 Hoe slecht was Nero eigenlijk? 201
Deel IV – Het verval 205
9. Constantijn, de eerste christelijke keizer 207
9.1 De strijd tegen het verval vanaf Diocletianus 207
9.2 De machtsgreep en de bekering van Constantijn 213
9.3 De alleenheerschappij van de christelijke keizer 219
10. Attila, de barbarenkoning 225
10.1 Chaos door oprukkende Hunnen 225
10.2 De Hunnen bedreigen Constantinopel 229
10.3 Het complot 234
10.4 Het einde van een tijdperk 239
Bijlage 1. Kaarten 245
Bijlage 2. Belangrijke jaartallen 247
Bijlage 3. Regeerperioden van de eerste Romeinse keizers 251
Bijlage 4. Stamboom van de keizerlijke familie 253
Bijlage 5. Overzicht van de illustraties 255
Geraadpleegde literatuur 257
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op 1 april 2007 op het Romenieuws-archief.