Een groep experts moet binnenkort nagaan of het verloren gewaande fresco La Battaglia d’Anghiari zich werkelijk achter de muren van het Palazzo Vecchio in Firenze bevindt. Dat bevestigde de Italiaanse minister van justitie, Francesco Rutelli, in een brief aan burgemeester Leonardo Domenici van Firenze. Het kunstwerk van Leonardo Da Vinci toont een strijdtoneel uit de Slag bij Anghiari, op 29 juni 1440 tussen Florentijnse en Milanese troepen. Eeuwenlang werd aangenomen dat het fresco de tijd niet overleefde.
De jongste jaren werd echter meermaals gespeculeerd dat het vermiste kunstwerk zich weleens achter de muurschildering De Strijd van Marciano in de Chianavallei van Giorgio Vasari zou kunnen bevinden. Reeds in de jaren 70 ontdekte Maurizio Seracini, die al jaren op zoek is naar het verdwenen kunstwerk, op het fresco van Vasari de inscriptie ‘cerca trova’ (zoek en vind). Dat wordt nu geïnterpreteerd als een verwijzing naar het werk van Leonardo.
Wellicht werd Leonardo’s werk niet verwijderd of overpleisterd, maar heeft Vasari de muur op een of andere manier beschermd (bv. met een paneel of door er een smalle afscheiding tussen te laten), zodat Da Vinci’s fresco toch voor de toekomstige generaties bewaard zou blijven. Dat is niet ondenkbaar want, hoewel Vasari pas 8 jaar oud was toen Da Vinci stierf, heeft hij hem wel gekend en is hij steeds een zeer groot bewonderaar van Leonardo geweest. Vasari heeft verscheidene brieven nagelaten, die in lovende woorden het genie van Da Vinci prijzen.
Leonardo Da Vinci had in 1503 van de Florentijnse republiek de opdracht gekregen om het tafereel gestalte te geven. Twee jaar later begon hij er aan, zonder de muurschildering echter af te werken. In 1506 trok Leonardo immers naar Milaan om er voor de koning van Frankrijk te werken. Enkel het centrale deel van het fresco, een bloederig gevecht tussen twee mannen te paard, was op dat moment afgewerkt.
Deskundigen zijn ervan overtuigd dat zelfs deze fragmentarische Leonardo een meesterwerk moet zijn. Met de Mona Lisa ontketende het genie van de Italiaanse renaissance een revolutie in de portretkunst. Met Het Laatste Avondmaal herschreef hij de narratieve schilderkunst. En met zijn Battaglia d’Anghiari, zo stelde professor Martin Kemp van de universiteit van Oxford, vernieuwde Da Vinci het afbeelden van hevige bewegingen.
Het 14de eeuwse Palazzo Vecchio (of ‘oude paleis’, of Palazzo della Signoria zoals het in de tijd van de Florentijnse Republiek werd genoemd) was honderden jaren lang het belangrijkste gouvernementele gebouw van de stad Firenze. Eerst als zetel van de Signoria, het republikeinse bestuur, en later onder de Groothertogen van Toscane. Feitelijk was het overnemen en verbouwen van het Palazzo door Groothertog Cosimo I een van de belangrijkste mijlpalen in de geschiedenis van de stad. Het bevindt zich aan de rand van het Piazza della Signoria. Vóór het Palazzo Vecchio staat een negentiende-eeuwse replica van Michelangelo’s David. Tegenwoordig is het Palazzo Vecchio een museum waarin knappe werken van ondermeer Donatello, Mantegna en Pontormo te bewonderen zijn, hoewel deze collectie toch als de mindere wordt beschouwd van de kunstschatten uit musea als de Uffizi, het Palazzo Pitti of de Accademia elders in de stad.
www.elrelojdesol.com
www.thais.it
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op 1 april 2007 op het Romenieuws-archief.