Bij opgravingen op de Colle Oppio is een goed geconserveerde mozaïek uit de eerste eeuw ontdekt. De voornaamste figuur die al is blootgelegd en schoongemaakt is de afbeelding van een vrijwel naakte Apollo die, met de harp in de linkerarm, enkel een kleurige mantel over de schouder draagt. De muur met het mozaïek bedekte muur is zestien meter breed en ongeveer twee meter hoog. Archeologen denken dat de muur nog zeker acht meter verder naar beneden gaat. Het lijkt erop dat de muur zich in een tunnel bevindt die werd gebouwd ter ondersteuning van de thermen van Trajanus.
Het mozaïek van Apollo is waarschijnlijk gemaakt om een ruimte te verfraaien waar rijke Romeinen samenkwamen om naar muziek te luisteren en over kunst te discussiëren. Apollo was de god van de muziek en de poëzie. Hij was ook de aanvoerder van de Muzen. Hoewel een aanzienlijk deel van het oppervlak verloren is gegaan, blijven er voldoende fragmenten over om het patroon te reconstrueren. Naast Apollo bevinden zich twee mannelijke figuren, eentje in Griekse klederdracht, maar zonder baard en een vrouw die wordt gexefnterpreteerd als een Muze.
De Muzen waren de negen dochters van Mnemosyne en Zeus. Zij vertegenwoordigen allen een aspect van de kunsten. Hun namen en specialiteiten zijn: Calliope (het epos), Clio (de geschiedenis), Euterpe (het lierdicht), Thalia (het blijspel), Melpomene (de tragedie), Terpsichore (de dans), Erato (de poëzie), Poly(hy)mnia (de pantomime) en Urania (de astronomie). De negen dochters van Zeus brengen mensen en goden wijsheid en gemoedsrust. Zij worden tot op de dag van vandaag door kunstenaars aangeroepen voor inspiratie.
De Colle Oppio is een zuidelijke uitloper van de Esquilino. De Esquilijn is één van de zeven legendarische heuvels waarop Rome zou zijn gebouwd. Omdat het geen echte heuvel is hoort de Oppius-heuvel daar niet bij. Op de Colle Oppio werd in de oudheid echter wel het Septimontium, het zevenheuvelenfeest, gevierd. De Romeinse historicus Varro dacht dat de naam Oppius afkomstig was van een burger van de stad Tusculum, die de Romeinen te hulp schoot bij het beleg van Veii onder koning Tullus Hostilius. De werkelijke etymologische herkomst van de naam is onduidelijk.
In de 1ste eeuw liet keizer Nero zijn Domus Aurea gedeeltelijk op de Colle Oppio bouwen. Jaren later bouwde keizer Titus een openbaar thermencomplex op de restanten van het paleis, dat reeds eerder door een brand was verwoest. Deze brand vernielde de bovenste verdiepingen, alleen de gewelfde zalen op de begane grond bleven gespaard. Aan het begin van de 2de eeuw bouwde de beroemde architect Apollodorus van Damascus nog iets noordelijker de grote Thermen van Trajanus. De bouw begon in 104 en het complex werd op 22 juni 109 ingewijd. De restanten van de Domus Aurea werden gedeeltelijk gebruikt als fundering voor de thermen.
Om een egaal bouwterrein te verkrijgen, werd dit deel van de heuvel op gelijke hoogte gebracht met de onderste verdiepingen van de Domus Aurea. Zo ontstond een groot kunstmatig platform van 330 bij 340 meter waarop de thermen gebouwd werden. De Thermen van Trajanus werden van water voorzien door twee bronnen. De Aqua Traiana is door Trajanus in 109 gebouwd en bracht water van het Braccianomeer naar Rome. De tweede bron was het reservoir dat tegenwoordig bekend staat als de Cisterna delle Sette Sale. Dit bouwwerk is bewaard gebleven en werd oorspronkelijk gevoed door een van de aquaducten die bij de Porta Maggiore de stad binnenkwamen.
De Thermen van Trajanus zijn de oudste waarvan het grondplan nog bekend is. Het waren ook de eerste grote keizerlijke thermen en stonden model voor vier later gebouwde complexen: de Thermen van Caracalla (bijna aan het begin van de Via Appia), de Thermen van Decius (Aventijn), de Thermen van Diocletianus (Viminaal) en de Thermen van Constantijn (Quirinaal). Tegenwoordig vormt de Colle Oppio met zijn ruïnes een openbaar park.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 10 augustus 2011. Bekijk het origineel.