Nieuwe markthal en archeologische site Testaccio wordt zichtbaar voor publiek

Lichte, scherpe silhouet van de Lupa Capitolina, gebruikt als vervangfoto

De omheining die de voorbije jaren de grote bouwwerf rond de markthal van Testaccio verborg is verwijderd. Daardoor krijgt het publiek nu voor het eerst een indruk hoe deze enorme site er in de toekomst zal uitzien. De eerste foto's krijg je hierbij in primeur. Voor de buurtbewoners is de belangrijkste verandering dat de aloude en nog vrij authentieke markt op Piazza Testaccio naar de nieuwe locatie verhuist. Dat moet in april gebeuren. Voor de toeristen die tot hier doordringen is vooral de ondergrond interessant. Onder de markthal bevindt zich immers een archeologische site die volgend jaar eveneens zal worden opengesteld.

In het midden van de hal is een ruimte van zowat 100 m2 vrijgemaakt van waaruit het hele archeologische parcours door het publiek zal kunnen worden bezocht. Rond de archeologische zone wordt nog eens 150 m2 vrijgehouden. Dat gebied wordt een soort binnenplein waarop ook een kiosk met een bar, een toeristische informatiedienst, wat zitbanken en een terrasje wordt voorzien. Een klein gedeelte van deze infrastructuur is nu al in gebruik genomen. Een aanzienlijk gedeelte van het gebouw is reeds afgewerkt, zelfs de beplanting en omgevingsaanleg zijn al grotendeels achter de rug. Het grootste karwei wordt de verhuizing van de 104 marktkramers.

Het marktcomplex zou in april volgend jaar klaar moeten zijn, waarna de huidige marktkramen worden overgebracht naar de nieuwe locatie. Alleen al om iedere marktkramer tevreden te stellen en een gunstig plaatsje te geven (sommigen hebben specifieke wensen, zoals bv. de vishandelaars die vlakbij hun kraam stromend water eisen), wordt dit een grote organisatorische en logistieke operatie.

De Nuovo Mercato di Testaccio , een enorme structuur in staal en glas, waar veel daglicht doordringt, neemt een oppervlakte in van ongeveer 1 hectare en situeert zich aan de Via Galvani en de Via Beniamino Franklin. Aan de binnenzijde is er plaats voor meer dan 100 marktkraampjes, een ondergrondse parking, een winkelcentrum, een opleidingscentrum en een aantal studentenwoningen. De nieuwe markt werd gebouwd bovenop een uitgestrekte archeologische site. Studenten van de universiteit Roma Tre en de Università del Salento uit Lecce, hebben hier van april 2005 tot 2009 onder toezicht van de stadsarcheologen de ondergrond in kaart gebracht. Het was het grootste opgravingsproject in Rome sinds jaren.

De keuze om de markthal precies op deze plaats te bouwen is niet toevallig. Op deze plek bevond zich in de oudheid immers ook al een overdekte markt, de grootste van Rome nog wel. Bezoekers van het nieuwe marktgebouw, die letterlijk werd gebouwd op de fundamenten van zijn voorganger uit de oudheid, zullen deze oude Romeinse ruïnes van bovenaf kunnen bekijken. In het archeologische gedeelte van het marktcomplex zal een museum de vondsten uit deze omgeving tentoon stellen en de geschiedenis van Testaccio in beeld brengen. De bezoeker maakt als het ware een soort tijdreis doorheen 2000 jaar Romeinse marktgeschiedenis. Er gaan geruchten dat dit gedeelte niet tijdig zou klaar geraken tegen de opening van het complex in april, maar dat zou in Rome niet de eerste keer zijn. Hoe dan ook belooft het geheel in de toekomst een grote toeristische topper te worden.

De wijk Testaccio heeft al sinds de oudheid iets gehad met markten. Ook vandaag nog is de dagelijkse markt in Testaccio één van de meest schilderachtige en authentieke die je in Rome kan ontdekken. Een groot contrast met bijvoorbeeld Campo de' Fiori, waar de markt weliswaar een grote toeristische aantrekkingskracht uitoefent en zonder twijfel één van de meest gefotografeerde ter wereld is, maar alles bij elkaar slechts een heel doodgewone markt is. Geef ons dan liever de kleurrijke en volkse omgeving van de markt in Testaccio, waar zich op een oppervlakte van nog geen vierkante kilometer vrijwel dagelijks een bijzonder interessant stukje Romeins leven afspeelt. Daar komt nog bij dat je in de koffiehuisjes en restaurantjes in de omgeving uitstekend kan eten en drinken en dat voor een prijs die een aanzienlijk stuk lager ligt dan in het stadscentrum.

De voorbije jaren werd de volledige ondergrond van de Nuovo Mercato di Testaccio zorgvuldig in kaart gebracht, te beginnen met de keizertijd en vervolgens via de Middeleeuwen doorheen de bomen en wijngaarden die zich hier tijdens de Renaissance bevonden. Die bomen werden later gekapt om plaats te maken voor arbeidershuisjes. De belangrijkste artefacten en overblijfselen die op de site werden gevonden dateren uit de oudheid. Het catalogeren ervan is nog steeds aan de gang, het gaat om ongeveer duizend dozen met vondsten.

Volgens de archeologen bevond zich in de oudheid op deze plek eveneens een soort marktgebouw met een heleboel grote winkels. Dit was alleszins een belangrijke plek, waar de goederen werden verhandeld die per schip werden aangevoerd vanuit het Oosten of overgeladen waren in de haven van Ostia. Vanuit die laatste haven ging men met kleinere schuitjes stroomopwaarts de Tiber op, naar Rome dus. Een gedeelte van het achtergelegen complex heeft waarschijnlijk gediend als opslagplaats waar de grotere amfora met wijn en olijfolie werden overgeladen in kleinere recipiënten. De grote kruiken werden stukgeslagen en zo ontstond, vlak achter de toekomstige markthal, de Monte Testaccio of Schervenberg. Veel vondsten zijn dan ook (delen van) Spaanse en Afrikaanse olie-amforen en wijnamforen van Gallische oorsprong en het oosten van Kreta.

De meeste winkels uit de oudheid situeren zich vooral in het noorden van de opgraving. In één van de gebouwen is een oven teruggevonden voor het bakken van keramische producten, wat in die omgeving door de nabijheid van de rivier (die water en klei leverde) geen probleem zal geweest zijn. Wellicht bevond zich hier een winkeltje waar bezoekers kleine kruikjes of vaatwerk konden kopen. Er zijn ook enkele tientallen bronzen en zilveren munten gevonden, afkomstig uit de eerste twee eeuwen na Christus.

Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 12 augustus 2011. Bekijk het origineel.