Weet u wat een enocibolibroteca is? Tot vorige week wisten wij het ook niet. Daar is nu verandering in gekomen want zopas zag in het voormalige Teatro L’Ambra in het hart van de wijk Garbatella een nieuw horeca-concept met deze naam het daglicht. L’Ambretta is een plek die zowel een enoteca als een restaurant combineert met muziek, film, boeken, foto’s en kunst(tentoonstellingen). Een zaak waar iedere kunst- en levensgenieter wel iets naar zijn of haar gading vindt. De komst van l’Ambretta blaast ongetwijfeld weer wat leven in de enigszins ingedommelde wijk, al zitten de bewoners daar wellicht niet op te wachten.
L’Ambretta is ontsproten uit het brein van Valter Casini die in Rome al eerder originele concepten lanceerde. Als je het rare woord ‘enocibolibroteca’ uit elkaar trekt wordt het al meteen wat duidelijker: eno cibo libro teca. De zaak moet een nieuwe ontmoetingsplaats worden voor de veeleisende Romein die alsmaar nieuwe trendy plekjes wil. De bedoeling is dat hier alle zintuigen kunnen worden geprikkeld. Dank zij de multifunctionele ruimte is hier vrijwel alles mogelijk, tot zelfs bescheiden festivals of modeshows, maar evengoed een lekker etentje of een glaasje wijn met vrienden.
De eerste bouwwerken in de Romeinse wijk Garbatella gebeurden 93 jaar geleden. De wijk is geïnspireerd op de visie en de tuinstedenstijl van de Britse stedenbouwkundige Ebenezer Howard maar is volledig gerealiseerd door Italiaanse architecten. Garbatella bevindt zich op een glooiend terrein waar je aangenaam kan wandelen en is zeker een bezoek waard. K leine en grotere authentieke huizen uit het begin van de vorige eeuw, trappenpartijen, drinkfonteintjes en heel wat groen. Zo moet een aanzienlijk deel van de Romeinse buitenwijken er lang geleden hebben uitgezien en zo ziet het er hier, in Garbatella, vandaag nog altijd uit. Alleen de televisie- en schotelantennes en graffiti op de muren doen je beseffen dat de tijd hier grotendeels heeft stilgestaan maar toch niet helemaal.
Garbatella – sommigen vinden het zonder meer de mooiste wijk van Rome – is alleszins een stukje springlevend Romeins erfgoed. Heel wat vroegere en hedendaagse filmmakers hebben hier inspiratie opgedaan en gebruikten de wijk als decor voor hun verhaal. Hier praten buurtbewoners met elkaar, vertellen ze zittend in een stoel voor hun deur over hun dagelijkse beslommmeringen en staan ze de zeldzame toerist vriendelijk te woord. In kleine, vaak goed verborgen restaurantjes, betaal je een maaltijd zowat de helft van wat die in het centro storico kost.
Op Piazza Benedetto Brin gaf koning Vittorio Emanuele op 18 februari 1920 de aanzet voor de bouw van de nieuwe wijk. Die dag metselde hij er een gedeenksteen met de tekst: “Per la mano augusta di S.M. il Re Vittorio Emanuele III l’Ente autonomo per lo sviluppo marittimo e industriale e l’Istituto delle case popolari di Roma con la collaborazione delle cooperative di lavoro ad offrire quieta e sana stanza agli artefici del rinascimento economico della capitale. Questo aprico quartiere fondano oggi. XVIII Febbraio MCMXX”.
De eerste architecten van de wijk, Gustavo Giovannoni en Innocenzo Sabbatini, later bijgestaan door Costantino Costantini, Marcello Piacentini, Mario De Renzi, en Nori, doopten hun stijl Barocchetto. Ondanks het feit dat de wijk niet zo heel groot is, valt er toch wel wat te zien. Je kan er ondermeer een paar opmerkelijke kerken bezoeken en in het openbare park, de voormalige wijngaard Serafini, bevindt zich de ingang naar de catacomben van Commodilla, met een klein kerkje uit het einde van de 4de eeuw en een begraafplaats.
Garbatella behoort tot het stadsdeel Municipio XI, waarvan ook Ostiense, Valco San Paolo, Navigatori, Tor Marancia, Tre fontane, Grottaperfetta, Appia Antica Nord, en Appia Antica Sud deel uitmaken. De bouw van de wijk eindigde omstreeks 1940. Een deel ervan bestaat uit stervormige appartementgebouwen, aan de rand staan twee opmerkelijke appartementgebouwen waarin een openbare hal en een bioscoopcomplex zijn geïntegreerd. Voor de rest lijkt het er een beetje op of de ontwerpers midden in de stad een dorp wilden ontwikkelen.
Er zijn veel open binnenhoven, balkons, en overal bevinden zich trappen en smalle straatjes, inclusief omhooggehangen wasgoed, waardoor je je eerder in Zuid-Italië waant dan in Rome. Louter stedenbouwkundig is Garbatella beslist een boeiende ervaring, maar bouwkundig zijn grote delen van het gebied helaas verwaarloosd, al is daarin de laatste tijd weer wat beterschap vast te stellen. Veel vooroorlogse sociale woningen zijn gedurende lange tijd nauwelijks onderhouden geweest. De huurstop die na de oorlog lange tijd is toegepast zorgde voor verwaarlozing. Gelukkig is de jongste jaren een lichte ommekeer merkbaar. Aan de oorspronkelijke architectuur is relatief weinig geraakt, al hebben speculanten in de jaren ’70 wel een aantal gebouwen afgebroken om er appartementen neer te zetten.
L’Ambretta
Piazza Giovanni da Triora 15, 00154 Rome
Dagelijks open vanaf 18 u.
tel: +39 338 113 70 99
prenotazioni@ambretta.org
www.ambretta.org
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 6 november 2013. Bekijk het origineel.