De Provincie Oost-Vlaanderen stelt een nieuwe rondleiding voor in het Archeocentrum Velzeke. De tentoonstelling ‘Over gezondheid, hygiëne en pandemieën in de Romeinse tijd’ presenteert enkele verbluffende parallellen tussen de epidemieën in de oudheid en de huidige corona-epidemie. Hierbij bekijkt de bezoeker de permanente tentoonstelling vanuit een andere, actuele invalshoek.
Waarom jagers-verzamelaars nooit een pandemie gekend hebben, komen bezoekers al snel te weten. De problemen begonnen toen de mens sedentair werd en met dieren ging samenleven. Dorpen werden steden, steden voegden zich samen tot stadstaten, stadstaten werden rijken. Die werden stuk voor stuk door de Romeinen onder de voet gelopen die zo het Middellandse Zeegebied omvormden tot… een bubbel. Julius Caesar voegde onze gebieden toe aan die bubbel.
Ook in Velzeke vindt men bij iedere opgraving vondsten die wijzen op een levendige, internationale handel met tentakels die zich uitstrekken tot in Indië en China. Achteraf bleek echter dat er niet alleen zijde werd aangevoerd vanuit China… Plinius schreef het al: “De meeste ziektes verspreiden zich van oost naar west”.
Sociale afstand en quarantaine waren een natuurlijke reactie van veel Romeinen. Geneeskunde was een ‘stiel’, gekenmerkt door een mengeling van kennis, ervaring, tovermiddeltjes en kwakzalverij. Vele kwalen en ziektes wisten ze te bestrijden met geneeskrachtige planten en kruiden. Maar de meesten bleven hun heil zoeken bij de goden, vervielen in bijgeloof of legden de schuld bij andere bevolkingsgroepen.
Tijdens de rondleiding maken bezoekers ook kennis met Galenus, de topdokter uit de oudheid. Hij verwierf zijn reputatie door gladiatoren op te lappen voor de strijd. Hij is de eerste ooit die een heuse pandemie in geuren en kleuren beschrijft én bovendien de vinger op oorzaak en gevolg kon leggen.
Toch waren persoonlijke hygiëne, kennis en middelen vaak ontoereikend, wat ertoe leidde dat in de oudheid wel 20 tot zelfs 50 procent van de bevolking kon overlijden bij de uitbraak van een besmettelijke ziekte.
De expo bewijst nog eens dat het loont om naar het verleden terug te blikken: de mens heeft al lang te maken met epidemieën en ontwikkelde gaandeweg inzichten en methodes om hiermee om te gaan. De provinciale erfgoedsite Archeocentrum Velzeke beschikt over heel wat expertise om de prehistorie en de Romeinse tijd te vertalen naar het publiek.
De nieuwe rondleiding is te boeken in het Archeocentrum Velzeke, telefonisch op het nummer +32 9 360 67 16 of via e-mail naar archeocentrumvelzeke@oost-vlaanderen.be. De gids kost 50 euro voor groepen en 35 euro voor scholen. De toegang kost 1,25 euro per persoon. Voor scholen is de inkom gratis. De samenstelling van de groep wordt aangepast aan de actuele coronamaatregelen.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 15 november 2020. Bekijk het origineel.