Heb je al eens overnacht in een monument? Mogelijk. Al eens geslapen in een museum? Al minder waarschijnlijk. In Rome kan je een verblijf boeken in het historische Keats-Shelley House. De derde verdieping van het beroemde pand is gerenoveerd en wordt nu als verhuurappartement op de markt gebracht. Heel goedkoop is het natuurlijk niet, maar alles bij elkaar valt de prijs nog best mee.
De prijzen zijn vermeld in Britse pond en vier nachten kan je al boeken voor ongeveer (ruwweg omgerekend) 1.450 euro, wat neerkomt op zo’n 365 euro per nacht of ongeveer 90 euro per persoon als je met vier bent. Je hebt voor die prijs dan wel een appartement voor jezelf, in een huis vol geschiedenis en letterlijk gelegen aan de voet van de Spaanse Trappen, één van de meest iconische plekken ter wereld.
Op 23 februari was het precies 198 jaar geleden dat de dichter John Keats op deze plek gestorven is. Volgende week brengen we een minireeks over de illustere Britse dichters John Keats en Percy Bysshe Shelley en hun Romeinse avonturen. Beiden gaven hun naam aan het huidige museum. Je leest onder meer hoe Keats en Shelley op jonge leeftijd aan hun einde kwamen in Italië en vooral welke rol de schilder Joseph Severn daarin speelde. De reeks wordt afgesloten met een bezoek aan het huis van een al even bekende buurman van Keats, een pand dat intussen ook transformeerde in een museum dat je na voorafgaande reservatie kan bezoeken.
Het huurappartement bevindt zich zoals gezegd op de derde verdieping. De kamers hebben vrij hoge plafonds en bieden vanuit elk raam een prachtig uitzicht dat sinds de periode toen de dichter John Keats hier woonde nauwelijks is gewijzigd. Er is geen lift en ook moderne voorzieningen zoals een televisie of een wifi-verbinding werden (bewust) niet voorzien. Huisdieren zijn niet toegelaten. Het appartement beschikt over een goed uitgeruste keuken en een douche. Ook handdoeken en lakens zijn aanwezig. In de periode van de Grand Tour hebben hier en in deze onmiddellijke omgeving talrijke (latere) beroemdheden verbleven. De huizen op en vlakbij Piazza di Spagna waren vooral bij Britten bijzonder geliefd.
De kamers in het appartement zijn identiek in vorm en indeling als deze waarin de grootste Britse romantische dichter John Keats (1795-1821) in de avond van 23 februari 1821 een verdieping lager overleed. De zitkamer in het appartement kijkt rechtstreeks uit op de Spaanse Trappen. In noordelijke richting zie je de Via del Babuino. Aan de voorzijde heb je zicht op de Fontana della Barcaccia, een fontein ontworpen door Pietro Bernini, de vader van de meer bekende Gian Lorenzo Bernini. Beide Bernini’s hebben trouwens ook Piazza di Spagna ontworpen, dit in opdracht van paus Urbanus VIII (1623-1644).
De Spaanse Trappen (die ironisch genoeg niets met Spanje te maken hebben en door Fransen werden gebouwd) werden in 1721 ontworpen door Francesco de Sanctis, die ook het huis dat later zou bekend worden als het Keats-Shelley House op zijn naam mag schrijven. Aan de andere kant van de trappen bouwde de architect een evenbeeld, dit om het ontwerp van zijn trap harmonisch te omkaderen.
In dat pand is vandaag de Babingtons tearoom gevestigd, een theehuis dat in 1893 werd geopend door de zussen Babington om Engelse toeristen met heimwee te voorzien van hun dagelijkse cup of tea. Sindsdien is er behalve de prijzen niet veel veranderd: het is één van de duurste tearooms van Rome, maar de thee is er wel in orde. Wat in een stad met een lange koffietraditie nog niet zo evident is. Behalve een peperduur kopje thee kan je er uiteraard ook terecht voor een uitgebreid Engels ontbijt dat nog drie keer duurder is. Er is ook een winkel waar je zowat tweehonderd soorten thee kan kopen, waaronder de befaamde Royal blend, die speciaal werd samengesteld ter gelegenheid van koningin Elisabeth’s laatste bezoek aan Rome. In de jaren ’60 van vorige eeuw was dit salon ’s morgens het trefpunt van de bemiddelde communistische intelligentsia en existentialisten.
Vanuit het Keats-Shelley-appartement kijk je voor één keer zelf naar de mensen op straat die zelf ook allemaal omhoog kijken naar je tijdelijke woning en naar de Spaanse Trappen. Piazza di Spagna is tegenwoordig autovrij, maar door de vrijwel altijd aanwezige toeristen zal je wellicht overdag ook in je woning altijd wel wat rumoer horen. Ook als de Spaanse Trappen in de ochtend met een waterstraalmachine worden gereinigd zal je dat misschien wel even merken. Zeker weten doen we dat niet, want zelf hebben we hier nog geen dutje gedaan. Het appartement beschikt echter wel over dubbel glas, wat het buitengeluid toch wel aanzienlijk zal dempen.
De verhuur gebeurt via de Landmark Trust, een Britse non-profit organisatie die monumenten restaureert en ze opknapt in de originele stijl, waarna ze worden verhuurd aan toeristen. Het huis aan Piazza di Spagna werd in 1906 gekocht door de Keats-Shelley Memorial Association (KSMA). Maar na de wet van 1973 waarbij de huurprijzen een tijdlang werden bevroren, raakte de stichting in financiële moeilijkheden. De inkomsten uit de verhuur van appartementen dekten niet langer de vaste kosten. In 1977 schoot de Manifold Trust de Keats-Shelley Memorial Association te hulp.
Dat is een liefdadigheidsorganisatie die in 1962 door John Smith was opgericht en later ook de belangrijkste weldoener van de Landmark Trust zou worden. Het was ook John Smith die voorstelde slechts één deel van het gebouw te bestemmen voor vakantieverhuur. In die periode kwam ook de derde verdieping van het Keats Shelley House vrij. Die werd tot dan bewoond door signora Cacciatore, die tot dan als een soort conciërge voor het pand had gefungeerd, maar nu met pensioen ging.
In ruil voor alle reparaties, verbeteringen en renovaties die nodig waren zou de Landmark Trust in de toekomst dan deze derde verdieping huren en op zijn beurt onderverhuren als tijdelijk vakantieverblijf. De eerste plannen werden begin 1979 opgesteld, maar door de ingewikkelde Romeinse administratie was het dossier twee jaar later nog geen stap gevorderd. Er werd onder meer moeilijk gedaan over het verplaatsen van de badkamerafscheiding, een ingreep die het geschilderde plafond zou kunnen beschadigen.
De renovatiewerken begonnen uiteindelijk toch onder leiding van architect Enrico Gentiloni Silverj. Afgezien van de verandering in de badkamer bestonden deze vooral uit de reparatie van de vloeren, ramen, de installatie van een nieuwe keuken en de algemene herinrichting van het interieur. Zo werd er Italiaans meubilair geplaatst maar met een knipoog naar Engeland.
Aan de oorspronkelijke uitstraling van het appartement veranderde helemaal niets, in tegenstelling tot de bange vermoedens van enkele buren, die de politie herhaaldelijk waarschuwden voor de ongetwijfeld “verschrikkelijke erfgoedbeschadigingen” die zich in de ‘Casa Rossa’ zoals het pand door de Romeinen wordt genoemd, zouden afspelen. Het tegendeel was waar: de geschilderde plafonds en het andere waardevol stucwerk werden zorgvuldig en met veel oog voor detail gerestaureerd door bekwame ambachtslui.
Praktische informatie inzake overnachtingen
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 1 maart 2019. Bekijk het origineel.