In het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden (Nederland) kan je meekijken naar de restauratie van de Romeinse sarcofaag van Simpelveld. Je kan ter plaatse vragen stellen aan de restaurateurs. Het herstel van de stenen grafkist vindt plaats in één van de museumzalen van de vaste tentoonstelling Nederland in de Romeinse tijd.
Er wordt gewerkt op weekdagen in een speciaal hiervoor gebouwd atelier met doorkijkwanden. Bezoekers zijn welkom van dinsdag tot en met donderdag van 14 tot 17 uur. De live-restauratie duurt naar verwachting nog tot midden januari 2021.
Renske Dooijes restaureert de sarcofaag van Simpelveld.
(Foto: Rijksmuseum van Oudheden, Leiden)
In 1930 werd bij de gemeente Simpelveld (vlakbij Heerlen, Nederlands-Limburg) een Romeinse sarcofaag gevonden. De zandstenen kist van 240 cm lang, 105 cm breed en 76 cm hoog, was in stukken gebroken en werd gerestaureerd. De vulmaterialen, lijmresten en de oude restauraties zijn inmiddels aan vervanging toe.
De sarcofaag weegt ongeveer 800 kg. Om het gewicht te ondersteunen en het object beter te kunnen verplaatsen, werd er een houten frame onder geplaatst. Ook die constructie dateert uit de jaren ’30 en is niet meer stabiel. De instabiele onderkant heeft tijdens het verplaatsen zelfs schade veroorzaakt aan de oude restauraties.
Daarom wordt de kist helemaal uit elkaar gehaald en opnieuw in elkaar gezet en voorzien van een modern frame. Ter plekke onderzoeken de restaurateurs hoe ze de lijmen en vulmiddelen kunnen verwijderen en vervangen zonder de zware kist te beschadigen.
Daarnaast wordt gekeken of er wellicht nog verf- en pigmentresten, mogelijke sporen van beschildering, te vinden zijn. Röntgenonderzoek moet duidelijk maken of er in de sarcofaag metaalwerk zit dat bij vroegere restauraties geplaatst is om de sarcofaag bij elkaar te houden.
Eveneens met röntgenonderzoek hopen de restauratoren ook te achterhalen of het klontje ijzer op de bodem van de kist inderdaad een verroest mesje is, zoals altijd werd aangenomen. Men wil ook nagaan of op het ijzerklontje geen textielresten te vinden zijn. Die kunnen wijzen op kleding of andere stoffen die in het graf zijn meegegeven.
Het beeldhouwwerk aan de binnenkant van de sarcofaag maakt het artefact tot een uniek overblijfsel uit de Romeinse tijd. Op de wanden is de eigenares van het graf afgebeeld, te midden van haar bezittingen in de luxe kamers van haar villa.
In de kist zijn crematieresten, sieraden en parfumflesjes gevonden. Waarschijnlijk lagen er nog meer grafgiften in, maar een gat in één van de wanden van de sarcofaag doet vermoeden dat grafrovers de kist in het verleden gedeeltelijk hebben leeggehaald.
Onderzoek naar het botmateriaal in 2016 wees uit dat de dame van Simpelveld tussen 35 en 50 jaar oud was toen ze stierf. Ze leidde een goed leven, zonder zware arbeid. Het kleine Romeinse grafveld waar de sarcofaag is opgegraven, lag naast een villacomplex.
Tussen 1937 en 1947 heeft het Rijksmuseum van Oudheden daar tijdens verdere opgravingen de restanten van twee gebouwen gevonden. Eén van die gebouwen is vermoedelijk de villa waar deze vrouw heeft gewoond.
De restauratie van de sarcofaag vormt voor de onderzoekers een aanleiding om de grafgiften opnieuw te bestuderen en de relatie met de twee nabijgelegen graven nader te onderzoeken. Daarnaast zijn er plannen voor een groot onderzoeksproject naar de twintig Romeinse villaterreinen die het museum in de vorige eeuw in Limburg heeft opgegraven.
Simpelveld bevindt zich in een regio met veel luxe Romeinse villa’s en rijke graven. Dit gebied strekt zich uit van Noordwest-Frankrijk, via Midden-België tot Keulen. In de Romeinse tijd werd hier veel geld verdiend met de graanhandel.
Rijksmuseum van Oudheden
Rapenburg 28
2311 EW Leiden
Tel: 071 5163 163
info@rmo.nl
www.rmo.nl
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 20 oktober 2020. Bekijk het origineel.