Het is alweer veertien jaar geleden dat onze gewaardeerde huiscolumnist Michiel Verweij (die de meeste lezers vooral zullen kennen van zijn bijdragen ‘Avonturen met opschriften” en ‘Manuscript Mysteries’) met ons zijn ervaringen deelde over de toegang tot de Vaticaanse Apostolische bibliotheek.
Die deur staat niet open voor de gemiddelde bezoeker, maar sinds kort is er toch een mogelijkheid om een gedeelte van de Biblioteca Apostolica Vaticana te verkennen.
Dat zit zo. Het Vaticaan opende vrij recent in de historische bibliotheek een nieuwe zaal die zal gebruikt worden voor het organiseren van tijdelijke kunsttentoonstellingen.
Die tentoonstellingen zijn ook toegankelijk voor het publiek. Paus Franciscus opende recent de nieuwe exporuimte en bezocht er de eerste tentoonstelling die nu aan de gang is.
De expo Tutti. Umanità in cammino toont nieuwe werken van de hedendaagse Romeinse kunstenaar Pietro Ruffo en kan worden bezocht tot 25 februari 2022.
De nieuwe tentoonstellingsruimte werd gefinancierd door de erfgenamen van de in 2015 overleden Amerikaanse ondernemer en filantroop Kirk Kerkorian.
Volgens de Portugese kardinaal José Tolentino de Mendonça, de bibliothecaris van het Vaticaan, wil de Heilige Stoel met de nieuwe tentoonstellingszaal zijn culturele rol in de hedendaagse wereld versterken.
Naast de moderne kunstwerken van Pietro Ruffo zijn op de tentoonstelling ook kostbare historische schatten uit de Vaticaanse bibliotheek te zien, waaronder een bijna 20 meter lange kaart van de Nijl.
Die werd in de zeventiende eeuw gemaakt door de Ottomaanse ontdekkingsreiziger Evliya Çelebi (1611-1684). Die reisde gedurende veertig jaar door het toenmalige Ottomaanse Rijk en de aangrenzende landen.
Hij legde zijn commentaren vast in een reisverslag, het Seyâhatnâme (Boek van de reis) dat uit tien delen bestaat en 10.000 pagina’s telt. Pietro Ruffo maakte nu een hedendaagse interpretatie van de kaart die de ontdekkingsreiziger vervaardigde.
De kunstenaar zei tijdens de officiële opening dat de ontmoeting met het immense culturele erfgoed van de Vaticaanse Apostolische Bibliotheek voor hem een reis betekende naar kennis, geografie en de geschiedenis van de mensheid.
Don Giacomo Cardinali, de verantwoordelijke voor de nieuwe tentoonstellingsruimte, vertelde wat meer over de utopische en allegorische kaarten die Pietro Ruffo maakt. Ze zijn misschien nog het best te omschrijven als ‘niet-geografische cartografie’.
Gedurende de geschiedenis van de mensheid hebben mensen de representatieve kracht van de kaart niet alleen gebruikt om de objectiviteit van de aarde te beschrijven, maar ook om ons eigen innerlijk, idealen, reizen, ontdekkingen en overtuigingen te beschrijven.
Pietro Ruffo heeft een tentoonstelling samengesteld die de bezoeker allegorische, theologische, satirische en sentimentele kaarten toont, evenals kaarten van verlangen en protest, van de dromen en wanhoop van de mensheid, aldus Cardinali.
Ook de paus ging in zijn toespraak dieper in op het thema schoonheid en hoe de kerk moet getuigen van het belang van schoonheid en cultuur. Franciscus merkte op dat de mensheid “nieuwe kaarten” nodig heeft om broederschap, sociale vriendschap en het algemeen welzijn te ontdekken.
Schoonheid is geen vluchtige illusie van uiterlijk of ornament; het is eerder geboren uit de wortel van goedheid, waarheid en rechtvaardigheid, die de synoniemen zijn, aldus de paus, die eraan toevoegde dat de mens zowel ‘brood’ als ‘cultuur’ nodig heeft.
De Vaticaanse Bibliotheek omvat ruim 180.000 manuscripten, 1,6 miljoen gedrukte boeken, ongeveer 9.000 incunabelen of wiegendrukken (een boek of geschrift dat gezet is met losse letters en gedrukt vóór 1 januari 1501, dus afkomstig uit de vroegste periode van de boekdrukkunst), meer dan 300.000 munten en medailles, ruim 150.000 prenten, duizenden tekeningen en gravures en meer dan 200.000 foto’s.
De huidige pauselijke bibliotheek dateert vermoedelijk uit de veertiende eeuw, hoewel er aanwijzingen zijn dat de katholieke Kerk al in de vierde eeuw een bibliotheek en archief heeft bijgehouden. Het gebouw dat nu de bibliotheek huisvest, werd gebouwd in de tweede helft van de zestiende eeuw.
De tentoonstelling Tutti. Umanità in cammino is elke dinsdag en woensdag vanaf 16 uur tot 18 uur voor het publiek toegankelijk. Je moet reserveren door online een ticket te kopen op de website van de Vaticaanse Bibliotheek. In de prijs van 15 euro is ook de catalogus (64 pagina’s) van de tentoonstelling begrepen. Met je betalings- en reservatiesbewijs raak je voorbij de Zwitserse Wacht.
Tutti. Umanità in cammino
Tot 25 februari 2022
Biblioteca Apostolica Vaticana
Cortile del Belvedere, Città del Vaticano
Website Vaticaanse bibliotheek
Rechtstreekse link voor ticketverkoop
Oorspronkelijk gepubliceerd op romenieuws.wordpress.com, op 2 december 2021. Bekijk het origineel.