Het spoorwegstation Termini in Rome eindigde als tweede op een ranglijst van de dertig beste stations van Italië. Het overzicht werd samengesteld door Omio, een webplatform voor het zoeken en boeken van reizen door heel Europa. Als beste kwam Firenze uit de bus.
Omio onderzocht de klantvriendelijkheid en de infrastructuur van de dertig drukste treinbestemmingen in Italië, waarbij de aangeboden diensten van alle stations werden geëvalueerd.
Met zijn centrale ligging en zijn historische architectuur, waar toch plaats is voor nieuwe en moderne interventies, eindigde stazione Termini als tweede. Het Romeinse spoorwegstation is ook het grootste in Italië. Inzake passagiersaantallen staat het op de vijfde plaats in Europa.
De stiptheid van de regionale treinen in Termini bedraagt 90 procent en het station wordt gewaardeerd omwille van de goede bereikbaarheid voor zowat alle bezoekers van Rome.
Vooral de aangeboden diensten krijgen goede punten: parkeren, autoverhuur en de aansluitingen op het lokale openbaar vervoer (bus, metro). Ook de gratis wifi en internetlounges, evenals het aanzienlijke aantal winkels en horecazaken om de wachttijden wat aangenamer te maken kunnen rekenen op veel bijval.
Omio is een Duitse online reisvergelijkings- en boekingswebsite met hoofdkwartier in Berlijn. De site werd in 2012 opgericht als GoEuro en is actief in vijftien Europese landen. De website is beschikbaar in twaalf talen.
Omio biedt reizigers de mogelijkheid om openbaar vervoer zoals treinen, vliegtuigen, bussen, enz. te organiseren met behulp van hun gebruiksvriendelijke platform. Dat omvat op dit moment 207 Europese luchthavens, meer dan tienduizend centrale busstations en ruim twintigduizend treinstations.
In 2019 veranderde het platform zijn naam in Omio na de overname van de Australische reiswebsite Rome2rio. In januari vorig jaar breidde Omio uit naar Canada en de Verenigde Staten.
De meeste lezers zijn de voorbije jaren waarschijnlijk al eens gepasseerd in of aan Stazione Termini, het immense kopstation van de Italiaanse spoorwegen in Rome, gelegen tussen de Via Giovanni Giolitti en de Via Marsala, aan Piazza dei Cinquecento.
Het Termini-station (zo geheten omdat het werd gebouwd op de voormalige thermen van keizer Diocletianus en niet omdat het gaat om een eindstation of ‘terminus’ zoals mensen weleens denken) verwerkt op een gemiddelde dag ongeveer 500.000 reizigers, al is dat aantal sinds het uitbreken van de viruscrisis begrijpelijkerwijze aanzienlijk gedaald.
Wat vele mensen niet weten is dat het station heel wat meer te bieden heeft dan vertrekkende en aankomende treinen. Als je hier in de toekomst nog eens rondwandelt, moet je dit gebouw beslist eens met andere ogen bekijken.
Stazione di Roma Termini, zoals de officiële naam luidt, is het belangrijkste spoorwegstation in Rome, en tevens het middelpunt van het openbaar vervoernet in deze stad. Dagelijks arriveren en vertrekken er meer dan 800 treinen.
Het complex, verspreid over een oppervlakte van 225.000 m², werd op 20 december 1950 ingehuldigd door president Luigi Einaudi en werd ontworpen door architect Angiolo Mazzoni del Grande die met zijn project een architectuurwedstrijd had gewonnen.
Het is één van de opmerkelijkste gebouwen van de twintigste eeuw in Italië. Ook bij spoorwegliefhebbers is Roma Termini gekend als één van de meest grandioze stations ter wereld.
Het nieuwe complex verving een ouder station dat dateerde uit 1863, zeg maar de pioniersjaren van de Italiaanse spoorwegen. Dat eerste station werd gebouwd door Salvatore Bianchi, toen nog onder het pontificaat van paus Pius IX (1846-1878). Eerder gebruikte men als stopplaats voor Rome een nog kleiner stationnetje bij Porta Maggiore.
Het oorspronkelijke Termini-station (foto hieronder, 1865), waaraan men in 1863 begon te bouwen, lag niet aan, maar volledig op Piazza dei Cinquecento, waar nu de bussen hun halteplaats hebben. In die tijd bevonden zich vlakbij deze plek nog velden en wijngaarden.
Het Termini-station in 1865.
Bij de inhuldiging van het eerste station in 1867 leek het gebouw aanvankelijk veel te groot voor Rome. Maar amper 15 jaar later bleek het reeds ontoereikend te zijn voor de behoeften van het steeds toenemende spoorwegverkeer.
Er volgden een heleboel aan- en bijgebouwen, soms behoorlijk rommelig opgetrokken, gaande van tijdelijke loodsen tot complete laadkaaien. In 1911 werd zelfs de volledige ticketverkoop verhuisd naar een houten barak buiten het eigenlijke station omdat er binnen geen plaats meer was wegens het toenemende aantal treinen dat in Rome arriveerde.
Die situatie was dus onhoudbaar. Toch zou het nog duren tot 1925 vooraleer de eerste studies voor een nieuw station zouden worden aangevat.
Mazzoni voorzag in zijn ontwerp uitgestrekte vlaktes, grote bogen en gewelven, samengebracht in een enorme hal die niet was opgevat als een soort filter tussen het eigenlijke station en de stad, maar als het imposant ‘binnentreden van een tempel’.
Het Termini-station in 1890.
Een merkwaardig kenmerk van Mazzoni’s ontwerp was de manier waarop hij – toen al – de aanwezigheid van alle Italiaanse regio’s wilde vertegenwoordigen. Dat gebeurde door het gebruik van talrijke stukken kostbaar marmer, afkomtig uit heel Italië, die de muren en vloeren moesten bedekken.
De bouw van het nieuwe complex moest tijdens de oorlog worden stilgelegd en werd in 1942 hervat. In 1947 werd zelfs nog een nieuwe nationale wedstrijd uitgeschreven om de ‘gewijzigde economische, functionele en architectonische aspecten’ van het project bij te sturen. Die werd gewonnen door de architectengroep Montuori-Vitellozzi.
Toen werd ook beslist de overblijfselen van een oude Romeinse stadsmuur, toegeschreven aan koning Servius Tullius, 80 meter lang met uitschieters tot 9 m hoog, te integreren in de omgeving. Ook in het ondergrondse winkelcentrum zijn nog delen van deze muur te zien.
Drie jaar later werd het stationsgebouw eindelijk voltooid. Niet echt een toeval, want de arbeiders hadden alles op alles gezet om de werken in 1950, een Heilig Jaar van het Vaticaan, klaar te krijgen.
Het dak van de grote glazen stationshal (128 m breed en 32 m diep) met zijn golvende lijnen geldt ook vandaag nog als één van de grote bouwkundige verwezenlijkingen van de twintigste eeuw, hoewel het ontwerp door sommigen ook als te log wordt ervaren.
Toch is het een degelijke constructie, al werd er naar aanloop van het Heilig Jaar 2000 ongeveer 119 miljoen euro gespendeerd om het gebouw grondig te renoveren.
Die vernieuwing is goed geslaagd en geeft het station een moderne maar toch nog altijd authentieke uitstraling. Let bijvoorbeeld eens op de duizenden flonkerende mozaïeksteentjes in de tickethal.
Ondergronds bevindt zich momenteel het enige overstapstation tussen de beide Romeinse metrolijnen, dit in afwachting van de komst van en de aansluiting met metrolijn C. Ook het metrostation onder Termini wordt grondig verbouwd.
Zo wordt een nieuwe verbinding aangelegd tussen de perrons van de metrolijnen A en B, dit om de vrij lange loopafstand te verkleinen. Er worden ook meer roltrappen geplaatst om de nog steeds toenemende mensenstromen in de spitsuren beter te kunnen verwerken.
Ook komen er geleidestroken voor blinden en zal betere signalisatie worden voorzien om het geheel overzichtelijker te maken. De perrons krijgen eveneens een opfrisbeurt.
Op 23 december 2006 werd het Stazione di Roma Termini aan paus Johannes Paulus II gewijd, wat al gauw tot verwarring leidde. Het was niet duidelijk of de officiële naam van het station nu effectief veranderd was in Roma Giovanni Paolo II, of dat het alleen om een symbolische naamgeving ging. Op vraag van de inwoners werd de naam Stazione di Roma Termini echter gewoon behouden.
Het station is een zogenaamd kopstation. Dit houdt in dat de binnenkomende treinen naar andere perrons worden geleid vanwaar ze weer in omgekeerde richting vertrekken.
Het eigenlijke stationsgebouw is een complete ministad met niet alleen restaurants, bars en krantenwinkels, maar ook banken, een gastronomische markt, een sportzaal, winkelcentra en zelfs een kerk.
Voor het winkelcentrum werd door een aantal vooraanstaande ontwerpers, waaronder Atelier Mendini, Michele De Lucchi, Pierluigi Cerri, Vignelli Associates en Piero Castiglioni, een architecturale stijl bedacht die de periode tussen de jaren dertig en vijftig in een moderner jasje steekt.
Voorts vind je er lees- en schrijfzalen, een honderdtal gevarieerde winkels en zelfs een sauna. Door de hal loopt over een lengte van ruim 220 m de zogenaamde Centrale Galerij, een overdekte straat met winkeltjes en diensten die de Via Giovanni Giolitti verbindt met de Via Marsala, en die veel meer is dan zomaar een voetgangersdoorgang.
Tijdens de vorige renovatie werd de volledige vleugel aan de zijde van de Via Giovanni Giolitti getransformeerd tot een multifunctioneel centrum, waar niet alleen allerlei diensten van openbaar nut worden aangeboden, maar waar regelmatig ook speciale evenementen, tentoonstellingen en concerten plaatsvinden.
De fraaie ruimtes die vandaag beschikbaar zijn op Roma Termini worden steeds vaker gekozen als locatie voor de meest uiteenlopende culturele manifestaties, vergaderingen en literaire en sociale evenementen.
Hoewel zakkenrollers in een drukke openbare rumte zoals deze wellicht een eeuwig probleem zullen blijven, wordt de veiligheid in het station niet alleen verzekerd door een uitgebreid politie- en veiligheidsteam, maar ook door een geïntegreerd computer gestuurd systeem van gesofistikeerde camera’s, verbonden met de stedelijke controlekamer, die 24 uur per dag wordt bemand.
Stazione di Roma Termini
Piazza dei Cinquecento
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 14 augustus 2021. Bekijk het origineel.