Het is niet echt nieuws, maar diverse Belgische kranten presenteerden het de voorbije dagen wel als een nieuw feit. Er werd namelijk bericht dat archeologen in Rome klagen dat trofeeënjagers onder de toeristen ervoor zorgen dat de monumenten en archeologische vindplaatsen ”gestript en geplunderd” worden. Hoofdreden daarvoor zou het gebrekkig toezicht op de historische sites in de stad zijn. Het probleem is niet nieuw en heeft altijd bestaan. Hele gedeeltes van het Colosseum zijn alleen al de jongste vijftig jaar in de vorm van kleine steentjes en stukjes verhuisd naar andere oorden. Wat er in de loop der jaren op het Forum Romanum is verdwenen valt niet meer na te gaan, maar de “buit” moet enorm zijn.
Het is blijkbaar typisch voor sommige bezoekers dat ze een “tastbaar souvenir” moeten kunnen meenemen, al is het maar een stukje steen. Na afloop van de tweede wereldoorlog braken Amerikaanse soldaten ook al de vingers van de Vierstromenfontein van Bernini op de Piazza Navona af en namen ze mee als souvenir. Ook de staart van de zeeslang is toen op die manier verdwenen. De beelden zijn nadien snel gerestaureerd maar al die voorwerpen bevinden zich nu allicht in een of andere Amerikaanse schuif. Volkomen nutteloos en nietszeggend, zoals alle andere brokjes, steentjes en scherfjes die mee naar het thuisland worden genomen.
Archeologen die opgravingen deden bij het Forum van Trajanus, zeggen dat de site vroeger letterlijk bedekt was met potscherven en fragmenten van marmeren beelden, maar dat die nu allemaal verdwenen zijn. Een en ander zal ertoe leiden dat in het toekomstige Forum-project van de stad Rome, de bezoekers straks enkel nog via loopbruggen boven bepaalde archeologische vindplaatsen zullen mogen wandelen in plaats van ernaast of erover. Het Forum Romanum lokt jaarlijks miljoenen bezoekers. Wanneer blijkt dat die de discipline niet kunnen opbrengen om het Romeinse verleden te respecteren, moeten ze inderdaad maar worden beperkt in hun doen en laten.
De Romeinse overheid zegt dat de archeologische “plunderingen” (in de ogen van de toeristen louter het meenemen van een onschuldig souvenirtje) moeilijk te controleren zijn, omdat eigenlijk de hele stad een openluchtmuseum is. Er valt overal wel iets te rapen. Rome beschikt over één van de meest gesofistikeerde camerasystemen ter wereld maar het is onmogelijk om iedere toerist en elk plekje permanent in de gaten te houden.
Het is inderdaad tegelijk de zegen en de vloek van Rome: er is overal gewoon te veel te zien en te beleven en dan is het voor bepaalde bezoekers blijkbaar moeilijk de grijpgrage vingers in bedwang te houden. De boetes voor het meenemen van bv. een steentje op een archeologische site (lees: het beschadigen ervan) zijn nochtans torenhoog. Blijkbaar vinden heel wat bezoekers het niet erg om één steentje mee te nemen. Maar met meer dan 20 miljoen toeristen die jaarlijks Rome bezoeken, kan dat uiteindelijk wel een aanzienlijke hoeveelheid steen worden…
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op 15 april 2008 op het Romenieuws-archief.