De Sala dei Capitelli, de zogenaamde geheime kamer van keizer Domitianus op de Palatijnse heuvel en wellicht ook het fameuze stadion of hippodroom, worden de komende maanden opengesteld voor het publiek. De Sala dei Capitelli, uit de 1ste eeuw na Chr., was nooit eerder toegankelijk en zal te bezoeken zijn na reservatie en, louter omdat er voorlopig niet genoeg bewakers zijn, in kleine groepjes. De Sala dei Capitelli, wellicht een soort privxe9loge of medidatiekamer, kijkt uit op de hippodroom van Domitianus, een ruxefne in de vorm van een vrij groot stadion van ongeveer 160 x 50 m. Waarvoor dit complex precies werd gebruikt is nog steeds niet zeker. Voor het eerst kan het publiek binnen een paar maanden de oorspronkelijke polychrome decoraties met sporen van goud ontdekken in de Sala dei Capitelli van Domitianus. Naar verluidt kon die in de oudheid qua architectuur en decoratieve schoonheid concurreren met de Basilica Maxentius en het Pantheon.
De complexe restauratie van de ruimte begon in 2009 en is nu voltooid. Omwille van de steeds slechter wordende toegankelijkheid en om veiligheidsredenen is de Sala dei Capitelli nooit toegankelijk geweest voor het publiek. Insijpelend water vormde vele jaren het grootste probleem en bedreigden de ruimte zelfs lange tijd met instortingsgevaar. In de jaren ’60 van vorige eeuw gebeurde een eerste afdichtingspoging maar die werd nooit voltooid. De voorbije jaren werd niet alleen werk gemaakt van de decoratieve herstelling van de site maar ook van het waterdicht maken, beschermen en verstevigen van de zaal.
Volgens Roberto Egidi, de directeur van het Palatijn en het Forum Romanum, is de Sala dei Capitelli één van de best bewaard gebleven delen van het archeologische centrum en zijn zowel de bouw als de structuur van een zeldzame kwaliteit. De zaal leidde vanuit het keizerlijk paleis direct tot aan het stadion. Bezoekers krijgen in de nabije toekomst vanuit het complex een nieuw uitzicht op deze hippodroom. Domitianus is ook de bouwer van het stadion op het Marsveld, dat zich op de plaats van de huidige Piazza Navona bevindt maar voorts niets met dit verhaal te maken heeft.
Domitianus was de derde en laatste keizer van de Flavische dynastie en regeerde van 81 tot 96. Het paleis van Domitianus was het grootste en belangrijkste keizerlijke complex op de Palatijnse heuvel. De resten ervan domineren nu nog steeds het gebied. Het complex werd ontdekt en opgegraven in de 18de eeuw maar nonchalance en plunderingen zorgden voor heel wat onherstelbare schade. Het grote complex bezette het volledige centrale gedeelte van de Palatijn en moet in de oudheid een enorme indruk hebben gemaakt. Het complex is in latere eeuwen ook nooit vervangen, er werd enkel hersteld, uitgebreid en bijgebouwd. De architectuur diende als model voor alle latere keizerlijke gebouwen. De werken begonnen onder toezicht van architect Rabirius in 81 en eindigden in 92.
Het complex stond in de oudheid bekend als Domus Augustana, maar de twee delen waaruit het bestaat zijn door archeologen later aangeduid als Domus Flavia (het representatieve gedeelte) en Domus Augustana (de residentie). Aan de voorkant, waar men geraakte vanaf het Forum Romanum, bestond de Domus Flavia uit drie delen. In het midden lag de Aula Regia, de audixebntiezaal. Links daarvan lag het Lararium, de keizerlijke privxe9-kapel, en rechts het Auditorium, een gebouw in de vorm van een drieschepige basilica dat diende voor overleg met de keizerlijke adviseurs. Achter deze gebouwen lag een door zuilen omgeven binnenhof, die x91Sicilië’ werd genoemd. Het had een vijver waarin zich een achthoekig eiland bevond (nu nog te zien). Daar weer achter bevond zich een eetzaal, die bekendstond als de Cenatio Iovis (Eetkamer van Jupiter), en ten slotte een bibliotheek, die bestond uit een Grieks en een Latijns gedeelte.
De Domus Augustana, het privxe9paleis, is minder goed bekend. Dit had meerdere verdiepingen en nog altijd is de lager gelegen binnenhof goed te zien, waar zich een vijver bevond met fonteinen. Naast de Domus Augustana, aan de oostkant, ligt de zogenaamde Hippodroom van Domitianus, een ruimte in de vorm van een stadion van 160 x 50 m. Dit was zeker geen paardenrenbaan, zoals de naam doet vermoeden. Waarvoor dit complex werd gebruikt is nog steeds niet helemaal zeker. Mogelijk was het een siertuin in de vorm van een stadion, waarvoor de Romeinen ook de naam hippodromus gebruikten. Een grote halfronde exedra aan een van de lange zijden is in de tijd van keizer Hadrianus toegevoegd.
Aan de achterzijde van de Domus Augustana bevindt zich een licht gebogen exedra in de heuvel aan de kant van de Circus Maximus. Dit is waarschijnlijk een ornamentele faxe7ade die is aangelegd in de tijd van Trajanus toen hij de hoogste zitplaatsen van het Circus Maximus liet bouwen.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 26 maart 2012. Bekijk het origineel.