Toen hamburgergigant McDonald’s, na een lange juridische strijd en na een referendum (net iets meer dan de helft van de Romeinse bevolking stemde tijdens deze volksraadpleging in met de komst van McDonald’s…) in het historische hart van Rome een restaurant opende, organiseerde de Italiaanse journalist Carlo Petrini een betoging waarin hij en enkele volgelingen uit protest zwaaiden met schotels penne. Kort daarop werd de Slow Foodbeweging een feit. De rest is geschiedenis. De organisatie Slow Food groeide uit tot een internationale organisatie. Petrini publiceerde daarover een manifest in boekvorm. Dat is nu in Nederlandse vertaling op de markt onder de titel Slow Food. Over het belang van smaak. Rustig genieten van lekker eten, eerlijke producten en streekgerechten als tegengif tegen de waanzin van de fastfood-cultuur vormen het uitgangspunt van dit boek. De Slow Food-beweging telt tegenwoordig wereldwijd zo’n tachtigduizend mensen en groeit snel. Maar meer dan wat ook is het een idee, of liever een verzameling ideeën die de basis vormt van de overtuiging dat voeding een essentieel onderdeel is van het leven en dat daarom de kwaliteit van het leven onvermijdelijk verbonden is aan het genieten van gezond, smakelijk en gevarieerd eten. Precies het tegenovergestelde van ‘Fast Food’, bedacht om haastig en gedachteloos te consumeren. Met als enig positief aspect dat je het onmiddellijk kunt herkennen (omdat het allemaal op elkaar lijkt) en dat de prijs laag is (door standaardisering en gebrekkige kwaliteit). Slow Food daarentegen staat voor het inzien hoe belangrijk voeding is, door te leren genieten van de diversiteit in smaken en recepten, de vele verschillende productiegebieden en producenten te leren kennen en door de wisselende seizoenen en de sociale functie van eten te respecteren. In dit boek komen de vier kernbegrippen en belangrijkste ontwikkelingsfasen van Slow Food aan de orde. Het eerste deel beschrijft de opstand tegen McDonald’s en het ontstaan van de beweging in Italië. Het tweede deel de rijkdom aan exploitatiemogelijkheden van de mens in zijn eigen omgeving. Het derde behandelt de noodzaak om mensen les te geven in smaak. En in het laatste deel komen de inspanningen aan bod om dier-en plantensoorten te behouden en traditionele producten weer op de markt te brengen. Tot slot is een beknopt overzicht toegevoegd van de verschillende soorten activiteiten van de beweging. Voor deze nederlandstalige uitgave heeft Mac van Dinther, redacteur van de Volkskrant, Carlo Petrini geïnterviewd. Petrini woont in zijn geboorteplaats Bra (Piemonte). Hij schetst bovendien een fraai beeld van de in 2004 door Slow Food opgerichte gastronomische universiteit van Pollenzo (Piemonte), de eerste in zijn soort ter wereld. Daarnaast sprak Van Dinther met de voorzitters van Slow Food Nederland, Andrea van Gemst, en België, Dirk Martens. Zij volgen de internationale ontwikkelingen binnen de beweging op de voet en tonen zich huiverig over de bedreigende politisering. Het boek bevat verder een overzicht van ambachtelijke en met verdwijning bedreigde streekproducten die zijn opgenomen in de zogenaamde Ark van de Smaak. Voor Vlaanderen gaat het vreemd genoeg alleen om Limburgse Stroop en Geuze Lambiek. Het is duidelijk dat er aan dit boek nog heel wat originele producten van eigen bodem kunnen worden toegevoegd, anders is het nog maar de vraag of een tweede druk wel zin zal hebben. Want de belangstelling voor koken en voeding is tegenwoordig alleszins groter dan ooit. Slow Food. Over het belang van smaak. Door Carlo Petrini. Uitgever: Roularta Books. 205 blz. Richtprijs: 16 euro. ISBN: 9054667265. www.slowfood.it
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op 4 november 2004 op het Romenieuws-archief.