Unieke collectie Italiaanse barokmuziek ontdekt

Lichte, scherpe silhouet van de Lupa Capitolina, gebruikt als vervangfoto

In het aartsbisschoppelijk archief in Mechelen werd naar aanleiding van 450 jaar aartsbisdom Mechelen een tot op vandaag onaangeroerde collectie muziekhandschriften geïnventariseerd en bestudeerd. Uit onderzoek blijkt dat het een heel waardevolle en wereldwijd unieke collectie Italiaanse barokmuziek betreft, zegt Veerle Declerck, directeur van het Festival van Vlaanderen-Mechelen. Dat maakt KerkNet Vlaanderen bekend.

“Deze voor Vlaanderen unieke collectie is samengesteld door Cornelius Johannes Maria Van den Branden, heer van Reeth (+ 1761), een van de notabelen van de stad. Hij liet de verzameling samenstellen in Rome of Napels, wellicht voor de Mechelse Sint-Cecilia-Academie en schonk het geheel in 1739 aan het kathedrale kapittel.” Het Festival van Vlaanderen kwam de muziekhandschriften op het spoor via Gerrit Vanden Bosch, archivaris van het aartsbisdom. “Later werd ook Resonant erbij gehaald, een Vlaams centrum voor muzikaal erfgoed dat muziekcollecties inventariseert en conserveert. Invoering in de internationale databank van het RISM (Répertoire International des Sources Musicales) maakte duidelijk dat 90% van deze werken uniek zijn. De collectie heeft een belangrijke mondiale betekenis die het Vlaamse niveau duidelijk overstijgt.”

De 140 barokke muziekhandschriften dateren uit de periode van 1700 tot 1720 en zijn afkomstig uit de streek van Napels, Milaan en Rome. “De muziek werd wellicht nooit eerder uitgevoerd. De Italiaanse oorsprong is niet verwonderlijk, omdat deze regio in die tijd internationaal toonaangevend was. In die periode werd in Mechelen vaak muziek van de Italiaanse violist en componist Arcangelo Corelli (1653 – 1713) gespeeld. De collectie van het aartsbisdom bevat ook werken van latere datum, vooral uit de 19de eeuw en veelal afkomstig uit Duitsland en Oostenrijk, inclusief muziekhandschriften van Michaël Haydn (broer van Joseph). Wij hoopten op enkele composities van mensen uit de regio, maar dat viel tegen. Wij beschikken over vele aanwijzingen dat de collectie ooit groter was. Het is onduidelijk wat met de andere muziekhandschriften gebeurde.”

“Voor de twee uitvoeringen in de Sint-Romboutskathedraal op 5 mei a.s. tijdens het Festival van Vlaanderen zijn vier werken geselecteerd, samen goed voor 75 minuten muziek. Wij slaagden erin voor de gelegenheid de Franse sopraan Claire Lefilliâtre te strikken, die het ensemble onder leiding van Erik Van Nevel zal versterken. Festival van Vlaanderen wil meer zijn dan enkel een concertorganisator. Daarom werd gezocht naar partners, om het project mee te financieren. Tegelijk worden blijvende resultaten gerealiseerd: de muziek wordt op cd vastgelegd, zodat de muziek uit het kathedraalarchief ook na het concert nog beluisterd en bestudeerd kan worden.

De uitvoering wordt vastgelegd door KLARA, de klassieke radiozender van de VRT. In mei-juni publiceert uitgeverij ACCO een wetenschappelijk cahier en de partituren zijn intussen omgezet in modern handschrift, zodat heruitvoering op latere datum mogelijk wordt en zodat deze collectie ook voor andere musici en onderzoekers ontsloten wordt.”

Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 16 april 2009. Bekijk het origineel.