In San Cesareo, zuidoostelijk van het stadscentrum zijn de resten ontdekt van wat momenteel wordt aangenomen de villa, zeg maar een buitenverblijf, van Julius Caesar is geweest. Alle ontdekte aanwijzingen bevestigen tot dusver deze vermoedens. Op de site is ondermeer een goed bewaarde mozaïekvloer van zowat 80 m2 teruggevonden. De mozaïeken tonen een vaartuig vol bloemen. In de slaapkamer bootsen zeer kleine mozaïektegeltjes een tapijt na. De villa is zonder twijfel afkomstig uit de Republikeinse periode. De aangetroffen versieringen en decoraties in ondermeer geel marmer, de zogenaamde giallo antico, zijn zo kostbaar dat alleen de absolute top zich zoiets kon veroorloven.
"Het is bijna zeker een deel van de woning van de goddelijke Julius" verklaart ook de bekende archeoloog Emilio Ferracci en auteur van talrijke boeken en studies. Er zijn echter twee problemen: de villa bevindt zich op privéterrein en er is absoluut geen geld om deze belangrijke archeologische ontdekking verder te onderzoeken of zelfs maar in stand te houden.
De ontdekking aan de Via Colle del Noce in San Cesareo gebeurde enkele maanden geleden en werd een tijdlang zorgvuldig stilgehouden. Maar nu trekken de archeologen aan de alarmbel. Hun enthousiasme is danig bekoeld nu blijkt dat de eigenaar van het terrein waarop de villa werd gevonden niet echt meewerkt. De onderzoekers stelden vast dat er al fragmenten en stenen werden verplaatst. De eigenaar gebruikt een gedeelte van de site voor opslag van bouwmaterialen en zand. Belangrijke delen van de villa bevinden zich onder een particuliere weg die naar een afgelegen huis voert.
San Cesareo werd in de oudheid Ad Statuas of Statio ad Statuas (de naam was afkomstig van een heiligdom dat zich hier moet hebben bevonden) geheten en bevond zich langs de Via Labicana. Dat was een verbindingsweg vanuit het zuidoosten met Rome. Het is mogelijk dat de weg aanvankelijk leidde tot Tusculum, dat de route vervolgens werd uitgebreid tot Labici, en nog later een weg werd voor doorgaand verkeer. Het is zelfs mogelijk dat deze de Via Latina (gedeeltelijk) heeft vervangen als route naar en van het zuidoosten. Het verloop van de weg na het verlaten van Rome was niet identiek met die van de moderne weg, maar kon gedeeltelijk worden opgespoord door resten van bestrating en gebouwen. Een gedeelte van de vroegere weg staat vandaag bekend als de Via Casilina.
In hetzelfde gebied werd eerder al een groot buitenverblijf ontdekt dat wordt toegeschreven aan Maxentius of een lid van zijn naaste familie. Maar ook met deze site gaat het snel van kwaad naar erger. De witte marmeren vloeren zijn blootgesteld aan weer en wind en brokkelen af. De mozaïeken het het stucwerk zijn dringend aan restauratie toe. Dwars over het binnenplein is er over de oude tegels en een fontein een doorgangsweg aangelegd. Een ondergrondse watertank werd bedolven door bulldozers.
Het komt erop neer dat beide sites momenteel blootgesteld zijn aan vandalen en willekeur. Over deze gang van zaken worden momenteel in het Italiaanse parlement vragen gesteld maar of dit op korte termijn voor een oplossing zal zorgen is nog maar de vraag. Teveel cultuur-historisch erfgoed hebben kan soms helaas ook een nadeel zijn.
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 24 juni 2011. Bekijk het origineel.