Aan Piazza del Collegio Romano 5 vind je de kleine Santa Marta al Collegio Romano, een vroegere kerk die vandaag dienst doet als tentoonstellingsruimte. Het voormalige kerkje ligt tegenover het bekende Liceo Classico Statale Ennio Quirino Visconti op hetzelfde plein. De kleine kerk heeft een mooie ingang. Je kan er een gratis rondleiding volgen waarbij je het verhaal van de kerk te horen krijgt en waarbij ook verschillende restauratietechnieken worden toegelicht.
De oorsprong van de Santa Marta gaat terug tot 1543 toen Ignatius van Loyola hier naast het klooster van de augustinessen een vluchthuis voor getrouwde zondige vrouwen oprichtte. Het initiatief had succes; zo zouden in 1552 al meer dan 300 vrouwen zijn ‘gered’. Sint-Mart(h)a wordt beschouwd als de patroonheilige van getrouwde vrouwen.
Na de dood van de heilige Ignatius werd ook het vluchthuis een klooster. Het kwam in 1570 in handen van de augustinessen, samen met de kerk. Hun klooster werd namelijk te klein waardoor ze ook de gebouwen en terreinen ernaast kochten. Ze wijdden de kerk aan de heilige Marta van Bethanië, de zus van Lazarus en Maria Magdalena.
De façade van de kerk bestaat uit twee duidelijk onderscheiden delen: de onderste helft is zestiende-eeuws. De bovenste helft is het werk van architect Carlo Fontana (1638-1714) die het gebouw in de periode 1671-1674 renoveerde, dit in opvolging van de Romeinse architect Giovanni Antonio De Rossi (1616–1695) die in 1668 aan de eerste fase van dat karwei begonnen was.
In het timpaan is een fresco van Giovanni Battista Gaulli (1639-1709) te zien, de kunstschilder die beter bekend is als Baciccio of Il Baciccio, ook wel geschreven als Baciccia of Il Baciccia. Carlo Fontana werkte niet alleen aan de voorgevel, hij was ook verantwoordelijk voor verbouwingen binnen in de kerk. Zo breidde hij het schip van de kerk uit met zes zijkappellen en herstelde hij de gewelven die op instorten stonden. De fresco’s op het gewelf zijn eveneens van de hand van Il Baciccia.
Door de deur in het centrum van de apsis kom je in een tweede even grote ruimte, dit is het vroegere koor van de kerk. Op de wanden zijn nog resten van de oorspronkelijke frescocyclus te zien, vermoedelijk daterend uit het einde van de zestiende eeuw, begin zeventiende eeuw.
De kerk heeft veel meegemaakt. Aan het einde van de achttiende eeuw, tijdens de Franse overheersing, werden de gebouwen bestemd als vrijmetselaarsloge en overdekte markt. Sinds 1872 is ze staatseigendom.
In 1873 werd het klooster omgevormd tot een kazerne, de kerk wordt een militaire opslagplaats. Dan besliste het Ministerie van Oorlog de kerk af te breken, maar daar stak het Ministerie van Onderwijs een stokje voor.
Vervolgens werd de voormalige kerk in 1907 verbouwd om er het archief van de Questura Centrale te kunnen opslaan. In 1953 werd het gebouw beschermd en tien jaar later beginnen de restauratiewerkzaamheden. In de jaren ’60 van de vorige eeuw wilde men er nog een sportzaal onderbrengen.
Nu is er een restauratie-atelier gevestigd, het Istituto Superiore per la Conservazione ed il Restauro, dat vrij bezocht kan worden. In de vroegere kerk worden fresco’s behandeld, men ziet er de restaurateurs aan het werk. Je kan de Santa Marta beschouwen als een voor het publiek toegankelijk restauratielaboratorium.
In de oude ruimte van het koor restaureert men momenteel de zowat 7.000 fragmenten van fresco’s en stucwerk afkomstig uit de Villa delle Terme bij Tor Vergata, die wordt gesitueerd in de eerste eeuw na Christus. De bedoeling is om zoveel mogelijk fragmenten in elkaar te puzzelen om zo de decoratie van de villa te reconstrueren. Er zijn vitrinekasten met enkele vondsten en wandpanelen met uitleg.
Santa Marta al Collegio Romano
Piazza del Collegio Romano 5, Rome
E-mail: is-cr.santamarta@beniculturali.it
Het gebouw is gratis te bezoeken op weekdagen van 9 tot 17 uur.
De eerste zondag van de maand zijn er gratis rondleidingen om 10, 11, 12, 14, 15 en 16 uur. Groepen tot max. 25 personen. Reserveren is verplicht.
Met dank aan clublid
ANN DE LATTER
voor deze bijdrage
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 17 januari 2020. Bekijk het origineel.