In het Palazzo dei Conservatori in de Capitolijnse Musea in Rome is de bijzondere fototentoonstelling Roma. Il racconto di Cento Donne begonnen. De expo toont honderd foto’s van honderd Romeinse vrouwen die elk hun eigen unieke verhaal brengen. Het gaat om de meest uiteenlopende karakters die allemaal één link hebben: Rome. Dit is echter niet zomaar een reeks portretten. De honderd vrouwen leven samen honderd levens in de Eeuwige Stad, elk op hun manier. Het is vooral de fantastische en tijdloze verscheidenheid in het dagelijkse leven en het beroep van de verschillende dames die dit tot een ongelooflijk boeiende expo maken. De kleine selectie foto’s die je hierna ziet komen uit de tentoonstelling en zullen snel duidelijk maken waarom deze expo zo speciaal is. Leuk extraatje: de toegang is gratis; niet aarzelen dus.
De tentoonstelling Roma. Il racconto di Cento Donne is te bezoeken tot 12 mei en is het resultaat van een fotografisch project waaraan Jacopo Brogioni in samenwerking met CultRise voor het Istituto dell’Enciclopedia Italiana liefst achttien maanden heeft gewerkt. De praktische uitwerking en scenografie gebeurde door Studio Fuksas. Het resultaat van dat langdurige werk mag er zijn, want de foto’s zijn zonder meer fantastisch. En de stad Rome is er op één of andere manier altijd bij.
De makers omschrijven het project als “een reis, vrij van oordelen en vooroordelen die verhalen onthult van een enorme diversiteit en ontelbare tegenstrijdigheden”. Al die verhalen spelen zich elke dag af, ergens in Rome. Vaak in het openbaar, maar zelden opgemerkt. Soms verborgen voor het publiek, slechts zichtbaar voor enkelen. Nu en dan prominent voor je neus, maar je hebt er nooit eerder naar gekeken. De foto’s tonen de stad zoals die aan de vrouwen verschijnt in hun dagelijkse leven. Dat gebeurt op de meest uiteenlopende manieren. Spreken van verscheidenheid is in dit geval een understatement.
Zoals verteld is dit echter veel meer dan zomaar een fototentoonstelling. De beelden van Brogioni worden vergezeld door teksten van Raffaele Timperi die alle vrouwen persoonlijk interviewde en die de voorbije maanden een kijkje in hun dagelijkse leefwereld mocht nemen. De teksten helpen de bezoeker om door de ogen van deze honderd vrouwen Rome op een buitengewone manier te ontdekken.
Onder de vrouwen bevinden zich onder meer kunstenaars en ontwerpers, vluchtelingen en militantes, scherpschutters en nonnen, actrices en straatagenten, studentes en zigeuners, museumdirectrices en laborantes, gevechtspiloten en soldaten, prinsessen en kapsters, singer-songwriters, architecten en politici. Dat de burgemeester van Rome (foto hieronder) een vrouw is, was voor de initiatiefnemers een leuke meevaller. Virginia Raggi opende vorige week persoonlijk de tentoonstelling.
Hun standpunten en hun ervaringen worden verteld door de verhalen die Raffaele Timperi noteerde, maar het zijn uiteraard de foto’s van Jacopo Brogioni die de aandacht trekken. Telkens tonen ze een vaak unieke glimp van een fantastische stad die dagelijks wordt bewoond en doorkruist. De beelden gunnen ons een blik op beroemde plekken in Rome maar worden evengoed gegrepen uit het gewone leven in de buitenwijken van Rome of zelfs in een kamp van Roma-zigeuners. Niet meteen wat men zou verwachten van een fototentoonstelling over Rome, maar het zijn nu eenmaal de vrouwen die centraal staan in hun persoonlijke en unieke stukje Rome.
Uit de door hen gekozen plekken komen hun gezichten en hun woorden naar voren, maar wordt vooral ook een veelzijdig en extreem levend portret van Rome zichtbaar. Voor sommige vrouwelijke getuigen heeft hun relatie met Rome wortels in in het verleden. Zij hebben zicht op de veranderingen die de stad de voorbije decennia heeft ondergaan. Ze begrijpen de geschiedenis van Rome en weten hoe die in de loop der eeuwen is geëvolueerd. Ze vinden de veranderingen die hun stad ondergaat niet altijd even prettig, maar beseffen dat niets het voortschrijden van de stad kan tegenhouden.
Anderen hebben dan weer een gans nieuwe en frisse kijk op de stad, zoals de Amerikaanse architectuurstudente, die zich vol verbazing en ongeveinsde bewondering volop overgeeft aan Rome. Een dergelijke stad had ze zich nooit bij elkaar kunnen dromen. Zij staat in schril contrast met de psycho-analyticus Manuela die in Rome de bekende gebreken ziet en eerder fatalistisch en cynisch reageert op hoe de stad leeft en beweegt. Toch kan ze het niet nalaten om de stad te aanbidden.
Maria Arangio is geboren in Sicilië en werkt vandaag als trambestuurster voor ATAC in Rome. Telkens wanneer ze begint te werken ervaart ze een magisch moment. We lezen even mee. “Dat magisch moment, het gebeurt elke dag opnieuw. Ik kan er niets aan doen, het overkomt me gewoon. Dat is wat de stad met je doet. Het valt ook nauwelijks te beschrijven. Je zou het je kunnen voorstellen als een auto die langzaam begint te bewegen in de vroege ochtend wanneer het eerste licht doorbreekt en de architecturale schatten, de geometrische figuren en de monumentale wonderen in de stad op een fantastische manier stilaan tevoorschijn komen. Na een tijdje verdwijnt de magie; de stad vult zich en geleidelijk aan begint de dag voor iedereen. Maar het ontwaken van Rome gebeurt bij elke dageraad opnieuw.”
Maria ervaart het als een intiem en persoonlijk moment. Het is haar verhaal, maar net als dit van de 99 andere vrouwen die in herkomst, leeftijd, beroep en ervaring allemaal totaal van elkaar verschillen, is het een niet-alledaagse en allesbehalve stereotype Romeinse vertelling. Heerlijk.
De catalogus voor deze tentoonstelling is samengesteld door Treccani (Atlante) die met dit initiatief opnieuw aanwezig wilde zijn in het culturele leven van Rome. Dat is geen toeval, want het Istituto dell’Enciclopedia Italiana werd in 1925 opgericht door Giovanni Treccani.
Roma. Il Racconto di Cento Donne, Roma
Tot 12 mei 2019
Musei Capitolini
(Palazzo dei Conservatori, Sale piano terra)
Piazza del Campidoglio 1, Rome
Dagelijks open van 9.30 tot 19.30 uur
Gratis toegang
Oorspronkelijk gepubliceerd door de stichter van S.P.Q.R. op romenieuws.wordpress.com, op 9 april 2019. Bekijk het origineel.