Experts uit alle hoeken van de wereld hebben deze week de meest uitgebreide en complete simulatie van een oude stad voorgesteld en laat die herleven zoals de stad was op het hoogtepunt van haar macht. Het gaat natuurlijk om Rome! Dankzij dit initiatief van de universiteit van Virginia herleeft het Oude Rome in al zijn glorie nu virtueel op het internet.
Rome Reborn of het herboren Rome, is het geesteskind van professor Bernard Frischer. De gloednieuwe site toont de stad Rome op het hoogtepunt van haar macht in het jaar 320 na Christus toen de stad onder Keizer Constantijn was uitgegroeid tot een metropool met rond de 1 miljoen inwoners. Ze reconstrueert 7.000 gebouwen van een levendige, kosmopolitische stad van ongeveer 1 miljoen inwoners.
De simulatie ‘Rome reborn’ kostte 1,5 miljoen euro. Er werd tien jaar aan gewerkt door een internationaal team van archeologen, architecten en computerspecialisten van de universiteiten van Virginia en California, in samenwerking met onderzoeksinstituten uit Italië, Duitsland en Groot-Brittannië.
Het model van Frischer is gebaseerd op antieke kaarten, en gedetailleerde gegevens over gebouwen waaronder herbergen, privéhuizen, pakhuizen, appartementsgebouwen, bakkerijen, en zelfs bordelen in allerlei literatuur. Maar er is ook gebruik gemaakt van foto’s van maquettes, zoals de bekende Plastico di Roma Imperiale, het levenswerk van de Fransman Paul Bigot, die het Oude Rome uitvoerde in een maquette van pleisterwerk van 16 bij 17 meter.
In het Museo della Civiltà Romana in Rome (EUR) bevindt zich een andere maquette, van de hand van de Italiaanse architect Italo Gismondi. Deze laatste maquette is bijgewerkt tot ca. 1970, terwijl de maquette van Paul Bigot – die in Brussel tot stand kwam omstreeks 1940, – sindsdien nooit meer werd bijgewerkt is nogal wat fundamentele fouten heeft, o.a. Circus Flaminius, Crypta Balbi, Saepta Iulia, Porticus Aemilia enz. De posters die je in de Romeinse souvenirwinkels kan kopen, tonen (delen van) de maquette van Gismondi.
Het bezoeken van het virtuele Oude Rome zou er volgens Frischer moeten toe bijdragen dat toeristen die nu een kijkje nemen bij het Colosseum, het Forum Romanum en die nog allerlei andere ruïnes in de stad bezoeken een veel beter begrip hebben van hoe een stad als Rome in elkaar stak en hoe het leven in die stad toen verliep.
Bezoekers die op stap gaan in het virtuele Rome, kunnen zelfs meer dan de oude Romeinen. Ze kunnen door de ingewanden van het Colosseum kruipen, tussen de leeuwenkooien sluipen en primitieve liften gebruiken. Of ze kunnen naar de top van een triomfboog vliegen om er in detail de basreliëfs te bekijken.
Dankzij laserscans van het huidige Rome en advies van archeologen, hebben experts bijna de volledige stad herbouwd. Daarvoor hebben ze dezelfde computerprogramma’s gebruikt waarop architecten een beroep doen om nieuwe ontwerpen te maken. De simulatie reconstrueert het interieur van zo’n dertig gebouwen, waaronder de Senaat, het Colosseum en de basilica die door keizer Maxentius werd gebouwd.
Met alles erop en eraan, inclusief fresco’s en versiering. Op basis van het advies van een team archeologen konden de experts de beelden en monumenten voorstellen zoals ze er zouden uitzien zonder de donkere vlekken veroorzaakt door de vervuiling. Ze slaagden er ook in ‘met grote waarschijnlijkheid’ gebouwen te reconstrueren die nu ruïnes zijn. Onder meer ook de tempel van Venus en Roma.
Het programma leent zich tot wetenschappelijke experimenten, bijvoorbeeld om de bezoekerscapaciteit van de oude gebouwen vast te stellen. Het wordt ook een nieuwe soort databank waarop telkens aanvullingen geregistreerd worden over Rome’s antieke wonderen. Bovendien kan het van pas komen voor toeristen en studenten die de stad bezoeken.
“Dit is de eerste stap in de creatie van een virtuele tijdsmachine”, verklaart Frischer. “Onze kinderen en kleinkinderen zullen die gebruiken om de geschiedenis van Rome te bestuderen, en van veel andere grote steden over de hele wereld”. Delen van de simulatie kunnen op het internet geraadpleegd worden. Frischer zegt dat er gesprekken lopen om de volledige simulatie beschikbaar te stellen via Second Life.
Dankzij deze website zijn we in staat om mensen mee te nemen naar de kelders onder het Colosseum, en kunnen we hen bijvoorbeeld laten zien hoe ze destijds de wilde dieren met een soort liften naar boven brachten, aldus nog Frischer.
Omdat het project Rome Reborn 1.0 werd gedoopt, is de kans groot dat de website in de toekomst nog zal worden uitgebreid en dat er bij een tweede versie nog meer fraais te verwachten valt.
In april volgend jaar zal een groep privé-ondernemers een theater openen nabij het Colosseum, waar interactieve 3D-animaties te zien zullen zijn op basis van de simulatie. In die animaties zullen, anders dan in het origineel, duizenden personages figureren. De informatie waarop die personages gebaseerd zijn, werd gehaald uit skeletten en andere archeologische vondsten in Rome en Italië.
Dit artikel verscheen oorspronkelijk op 13 juni 2007 op het Romenieuws-archief.